W ubiegłym tygodniu poznaliśmy ostateczny tekst najnowszego Krajowego Planu Gospodarki Odpadami. Jakie będzie miał on konsekwencje dla polskiego systemu odpadowego? Na to pytanie próbuje odpowiedzieć Maciej Kiełbus, partner w kancelarii Dr Krystian Ziemski & Partners.

W dniu 11 sierpnia 2016 roku w Monitorze Polskim opublikowano uchwałę nr 88 Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2016 roku w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2022, która w istotny sposób może wpłynąć na działanie JST w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi.

Uwagi ogólne

W dniu 11 sierpnia 2016 roku w Monitorze Polskim pod pozycją 784 został opublikowany długo oczekiwany przez liczne środowiska (w tym środowiska samorządowe) Krajowy plan gospodarki odpadami 2022 [dalej: KPGO 2022], który stanowi kontynuację wcześniejszych planów gospodarki odpadami (w tym Krajowego planu gospodarki odpadami 2014 opublikowanego w Monitorze Polskim z 2010 roku pod pozycją 1183). Ten liczący 138 stron dokument o charakterze strategicznym wyznaczać ma kierunki działań w zakresie gospodarki odpadami na najbliższe lata (cele i kierunki działań na lata 2016-2022 oraz perspektywicznie do 2030 roku) . Znaczna jego część poświęcona jest gospodarce odpadami komunalnymi, która bezpośrednio dotyczy działalności jednostek samorządu terytorialnego szczebla gminnego. Celem niniejszego artykułu jest omówienie wybranych zagadnień z tym związanych – w części I: wybranych problemów związanych z gospodarką odpadami komunalnymi oraz tzw. „dzikimi wysypiskami”, w części II: przyszłości instalacji, celów i kierunków działania na przyszłość. Podkreślić przy tym należy, iż z uwagi na formę niniejszego artykułu, rozmiar analizowanego dokumentu oraz czas jaki upłynął od jego publikacji, przedstawione uwagi mają charakter wstępny i nie odnoszą się do całości zagadnień poświęconych gospodarce odpadami komunalnymi zawartych w KPGO 2022. Poza zakresem artykułu pozostaje także analiza innych obszarów tematycznych poruszanych w KPGO 2022, a które związane są z funkcjonowaniem jednostek samorządu terytorialnego (np. zużyte opony, zużyte baterie i akumulatory, odpady budowlane i remontowe, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, komunalne osady ściekowe itp.)

Wybrane problemy w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi

W KPGO 2022 wskazano na dziewiętnaście zidentyfikowanych problemów w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, w tym odpadami żywności i innymi odpadami biodegradowalnymi. Podstawą do ich sformułowania była „analiza stanu, kontrole GIOŚ i konsultacje społeczne”. Uwagi w tym zakresie posłużyły w dalszej części KPGO do sformułowania planów konkretnych działań na przyszłość. Poniżej przedstawiono część ze zidentyfikowanych problemów, które w największym stopniu odnoszą się do jednostek samorządu terytorialnego.

Jako podstawowy problem wskazano „zbyt mały udział odpadów selektywnie zebranych u źródła, co przekłada się na zbyt mały postęp poddawania odpadów procesom recyklingu”. Trudno polemizować w tym zakresie z danymi liczbowymi prezentowanymi w KPGO 2022, aczkolwiek należy mieć przy tym na uwadze kilka okoliczności. Po pierwsze nowy system gospodarki odpadami komunalnymi mający m.in. przyczynić się do zmian we wskazanym zakresie funkcjonuje dopiero od trzech lat. Zmiany systemowe jakie zostały wprowadzone w tym zakresie pod wieloma względami miały charakter „rewolucyjny” i na ich efekty trzeba poczekać. Zmian, zwłaszcza w mentalności i przyzwyczajeniach społeczeństwa, w wielu przypadkach nie da je się dokonać w krótkim czasie. Po drugie należy zwrócić uwagę, iż na chwilę obecną w większości przypadków udało się osiągnąć zakładane dotychczas poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Oczywiście są ona znacząco niższe od poziomów, które już wkrótce musimy osiągnąć, jednakże wskazują na pewne korzystne tendencje w tym zakresie.

Drugim ze wskazanych problemów jest „niewłaściwa jakość zbieranych odpadów spowodowana brakiem jednolitych w kraju standardów w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych”. O ile można się zgodzić z niezadawalającą jakością selektywnie zbieranych odpadów, o tyle wątpliwości budzi wskazana przyczyna takiego stanu rzeczy. Ministerstwo Środowiska przygotowujące projekt KPGO 2022 jako „cudowne antidotum” na problemy odpadowe wskazuje standaryzację selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Teza ta wydaje się jednakże wysoce dyskusja. Świadczą o tym chociażby liczne kontrowersje związane z procedowanym obecnie rozporządzeniem w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (szerzej: M. Kiełbus, Standaryzacja selektywnej zbiórki odpadów komunalnych – pierwsze komentarze do projektu rozporządzenia Ministerstwa Środowiska). Ministerstwo pomija przy tym fakt, iż głównym problemem w tym zakresie jest brak narzędzi umożliwiających rzeczywistą kontrolę realizacji zadeklarowanego obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. W konsekwencji ujednolicenie zasad zbierania odpadów komunalnych nie wpłynie w oczekiwany sposób na zachowania osób, które już teraz deklarując selektywną zbiórkę – celem osiągnięcia korzyści ekonomicznych (dostrzegalnych zwłaszcza w zabudowie wielorodzinnej) – prowadzą ją niezgodnie z ustalonymi zasadami.

1
2
3
UDOSTĘPNIJ

Czytaj więcej

Skomentuj