Niezbędność wywłaszczenia

Jednym ze skutków odpowiedniego kształtowania polityki przestrzennej gminy może być stworzenie podstaw dla dokonania wywłaszczenia nieruchomości. To jedna z bardziej radykalnych ingerencji w sferę właściciela nieruchomości.

Ingerencja ta będzie uzasadniona zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Zastrzec również trzeba, że regulacje szczególne wobec ustawy o gospodarce nieruchomościami zawierają tzw. specustawy.

Warunki rozpoczęcia procedury

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 17 marca 2014 r. (sygn. akt I SA/Wa 1437/13, Legalis) wskazał, że wywłaszczenie, dokonywane w drodze zarówno umowy, jak i decyzji, nie mogło i nie może służyć jako instrument regulacji stanu prawnego nieruchomości w celu „uporządkowania” stosunków własnościowych nieruchomości. Takie działanie niewątpliwie nie może zasługiwać na aprobatę, co jednak nie zmienia faktu, że umowa sprzedaży funkcjonuje w obrocie prawnym i organy administracyjne nie mogą zignorować tej okoliczności. Co więcej, ani organy administracyjne, ani sąd administracyjny nie dysponują żadnymi instrumentami, które mogłyby służyć podważeniu skutków prawnych tej umowy, ponieważ orzekanie w przedmiocie wad prawnych umowy sprzedaży należy do kompetencji sądu powszechnego. Brak możliwości zawarcia umowy przenoszącej prawa do nieruchomości stanowi...