Odpowiedzialność za wykroczenia i przestępstwa

 

Esencją ochrony gatunkowej roślin, zwierząt i grzybów są zakazy określonych zachowań wprowadzone trzema wydanymi na podstawie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody rozporządzeniami Ministra Środowiska:

z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin, z 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów.

   Zakazy mają sens tylko wtedy, gdy naruszenie zakazu spotyka się z pociągnięciem naruszyciela do odpowiedzialności za co najmniej wykroczenie, a w skrajnych przypadkach za przestępstwo. Tak zawsze było i jest, a drogę do obowiązującej regulacji warto prześledzić.

 

Ustawy o ochronie przyrody z lat 1934 i 1949

   Koncepcja penalna tych ustaw była niemal identyczna. Każde umyślne wykroczenie przeciwko zakazom wymienionym w przepisach ustawowych było czynem zabronionym pod groźbą kary:

aresztu do 6 tygodni i grzywny do 3000 zł albo jednej z nich w art. 23 ustawy z 10 marca 1934 r. o ochronie przyrody, aresztu do 3 miesięcy albo grzywny do 5000 zł w art. 28 ustawy z 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (z dniem 1 stycznia 1972 r. kara aresztu została wyeliminowana i pozostała tylko grzywna).

   Jeżeli jakikolwiek zakaz mógł być odniesiony do gatunków chronionych (np. chwytania i zabijania zwierząt, zbioru, niszczenia...