W czasach, kiedy antropopresja przyjęła formy i nasilenie zagrażające podstawom egzystencji ludzi w skali globalnej, odpowiedzią na zagrożenia jest równoważenie rozwoju. Planowanie przestrzenne jest jednym z ważniejszych narzędzi, które mogą służyć ochronie środowiska przyrodniczego.

Pożądany stan środowiska przyrodniczego można osiągnąć poprzez odpowiednie jego użytkowanie, ochronę i kształtowanie. Oznacza to, że winniśmy oddziaływać na jednostki gospodarujące, ograniczać zakres i określić sposób korzystania przez nie z zasobów naturalnych i walorów środowiska. Ograniczoność przestrzeni sprawia, że niezbędna jest stała racjonalizacja zagospodarowania przestrzennego, regulacja rozwoju społeczno-gospodarczego i ochrona środowiska przyrodniczego. Jedną z najistotniejszych zasad tego ostatniego jest prewencja. Zapobieganie powstawaniu zanieczyszczeń i zagrożeń jest o wiele lepsze i tańsze niż późniejsze próby przeciwdziałania skutkom niekorzystnej ingerencji w środowisko.   Bariery rozwoju Obok okoliczności społeczno-ekonomicznych o możliwościach dalszego rozwoju regionów w większym niż do tej pory stopniu decydować winny uwarunkowania przyrodnicze. To one bowiem w dużym stopniu stanowią podstawę lub barierę dalszego rozwoju. Warunki ekologiczne i bariery rozwoju społeczno-ekonomicznego są trojakiego rodzaju: bariery uniwersalne (biologiczne) – powietrzna, wodna i glebowa, bariery zasobowe (surowcowe) – zasobów leśnych, wodnych, agroekologicznych i mineralnych oraz bariery przestrzenne rozwoju gospodarczego – przestrzenna kumulacja zagrożeń, przestrzenne kolizje wykorzystania zasobów i redukcja wartości środowiska, spowodowana ich strukturą przestrzenną. Zarówno działalność z zakresu ochrony przyrody, jak i wszelkie poczynania gospodarcze...