10 dni zamiast 3 miesięcy – system kaucyjny w Polsce a KE

Chodzi o przyspieszenie tego procesu z 3 miesięcy do 10 dni. Na początku kwietnia na stronach RCL opublikowano najnowszy projekt ustawy mającej wdrożyć w Polsce system kaucyjny. Uzupełniono go o dwa kluczowe projekty rozporządzeń. Jeden dotyczy wysokości kaucji za zwracane butelki i puszki (miałaby ona wynieść 50 gr od opakowania), a drugi odnosi się do stawek opłat produktowych. Przedsiębiorcy będą musieli ją uiścić w przypadku nieuzyskania wymaganego poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych, bądź jeśli nie przystąpią do systemu kaucyjnego.

Chciuk poinformował, że obecnie projekt znajduje się w komisji prawniczej i po jego zaakceptowaniu trafi pod obrady rządu, a następnie do Sejmu. Dyrektor wyjaśnił, że część państw UE, które wprowadzały systemy kaucyjne w swoich krajach, dokonywały notyfikacji technicznej odpowiednich przepisów. Taki proces trwał 3 miesiące. – Mamy argumenty, które w sposób jednoznaczny wskażą, że wystarczy wyłącznie tzw. notyfikacja fiskalna. Myślę, że dzięki nim KE przychyli się do tego rozwiązania – dodał Chciuk.Przedstawiciel MKiŚ podkreślił, że przepisy mające wprowadzić system kaucyjny są mechanizmem pomocniczym i niezbędnym do osiągnięcia poziomów zbiórki określonych w dyrektywie SUP (single use plastic). Jej celem jest ograniczenie stosowania jednorazowego plastiku i wycofanie niektórych produktów wykonanych z tworzyw sztucznych ze sprzedaży. Ustawa wprowadzająca SUP do polskich przepisów czeka obecnie na podpis prezydenta. Określono w niej m.in. roczne poziomy selektywnej zbiórki jednorazowych butelek plastikowych, jakie będą musieli osiągnąć producenci wprowadzający na rynek napoje w takich opakowaniach. Od 2025 r. będzie to 77 proc., a od 2029 r. – 90 proc.

Jak wynika z wypowiedzi dyrektora, wkrótce do konsultacji – mających trwać 10 dni – trafią dwa projekty rozporządzeń do ustawy SUP. Jedno dotyczyć będzie ponoszenia kosztów zbierania jednorazowych opakowań, a drugie dotyczyć będzie wysokości opłaty produktowej. Chciuk dodał, że środki miałyby być przekazywane do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w celu tworzenia programów wsparcia dla samorządów, które będą sprzątać jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych przestrzeni publicznej.

Jednak rok 2026?

Dyrektor pytany o to, czy resort zakłada hipotetyczną możliwość przesunięcia w czasie wejścia w życie systemu kaucyjnego i wynikających z tego obowiązków na 2026 r. (zgodnie z założeniami system miałby obowiązywać od 2025 r.) odpowiedział. – Bierzemy ten scenariusz bierzemy pod uwagę.

Chciuk zwrócił przy tym uwagę na pewien dylemat, w którym z jednej strony daje się więcej czasu przedsiębiorcom na dostosowanie się, a z drugiej już od 2025 roku muszą oni osiągać konkretne cele określone w ustawie o SUP. Uczestnicząca w panelu Beata Waszczyłko-Miłkowska, kierownik zakładu monitoringu i prognozowania w gospodarce odpadami w Instytucie Ochrony Środowiska – Państwowym Instytucie Badawczym, odnosząc się do poziomów zbiórki jednorazowych butelek plastikowych jakie trzeba będzie osiągnąć (77 proc. od 2025 r.) poinformowała, że w ramach selektywnej zbiórki “w domach” zbieramy obecnie zaledwie 40 proc. butelek wprowadzanych na rynek. Z poziomów zbiórki rozliczać się będą nie tylko przedsiębiorcy – finalnie dotyczyć to będzie całego kraju.