Pokusa recentralizacji

Przy dominującym zasilaniu środkami zewnętrznymi i małych dochodach własnych działania samorządów zorientowane są w dużym stopniu na cele populistyczne. Ich polityka rozwojowa staje się mało efektywna ? środki publiczne wydawane są na cele zwiększające koszty funkcjonowania bez inwestowania w podstawy wzrostu regionalnej czy lokalnej bazy dochodowej. 

Obecny model finansowania samorządów jest nieadekwatny także do współczesnych cech gospodarowania i mobilności. Powinien bowiem odzwierciedlać powiązanie dochodów z miejscem prowadzenia działalności gospodarczej, choćby poprzez urealnienie możliwości pobierania opłat i innych danin dla finansowania, utrzymania i rozwoju infrastruktury.

Czwarta fala rewolucji technologicznej znacząco przyspiesza i umacnia obserwowane już wcześniej tendencje współczesnej gospodarki. Chodzi m.in. o wzrost elastyczności i przestrzennej mobilności korporacji sieciowych, procesy wirtualizacji, wzrost anonimowości i krótką żywotność firm oraz przyspieszanie międzynarodowego transferu dochodów, co pogłębia dysproporcje rozwojowe. Pogłębia się alienacja sektora bankowego oraz wzrastają niepewność i ryzyko w biznesie. Z kolei w sektorze publicznym pogłębiają się deficyty budżetowe, narastają konflikty interesów w finansowaniu rozwoju przy deformacji demograficznej, depopulacji oraz presji migracyjnej na wielkie miasta.

Coraz wyraźniejsze stają się też zapowiedzi głębokich zmian w funkcjonowaniu Unii Europejskiej, n...