Czy sklepy będą zobowiązane do przyjmowania zużytej odzieży?

Zgodnie z nowymi regulacjami konsumenci nie mogą już wyrzucać zużytych tekstyliów do kontenerów z odpadami zmieszanymi. Co więcej właściciele nieruchomości niesegregujący odpadów, również tekstylnych, narażają się na karę grzywny. Z kolei gminy są zobowiązane do zapewnienia minimum jednego punktu odbioru takich odpadów. Obowiązek dostarczenia zużytych tekstyliów do takiego punktu spoczywa na mieszkańcach.

Przyjmowanie zużytej odzieży przez sklepy to dobrowolna praktyka

Ministerstwo Klimatu i Środowiska pytane przez PAP, czy w związku z obowiązującymi regulacjami planuje wprowadzić przepisy obligujące sklepy odzieżowe do przyjmowania zużytych tekstyliów przy zakupie nowych produktów, odpowiedziało, że na chwilę obecną nie ma takich planów. “Warto jednak podkreślić, że wiele firm już teraz wdraża takie rozwiązania dobrowolnie, budując swój wizerunek jako podmiotu odpowiedzialnego ekologicznie, co jest doceniane przez konsumentów” – dodał resort.

Nie segregujesz? Narażasz się na grzywnę i podwyższenie opłaty za odbiór odpadów

W odpowiedzi na pytanie PAP, jakie kary grożą mieszkańcom za wyrzucanie zużytej odzieży do odpadów zmieszanych, MKiŚ podało, że właściciel nieruchomości, który nie wywiązuje się z obowiązku segregowania odpadów komunalnych “naraża się na karę grzywny nakładaną na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach”. “Warto w tym miejscu zaznaczyć, że odpadami komunalnymi są wszystkie tekstylia, a ich stan (czyste czy brudne) nie ma dla selektywności znaczenia. Właściciel nieruchomości powinien swoje odpady komunalne odpowiednio segregować we właściwym pojemnikach/workach lub oddawać do PSZOK (zgodnie z regulaminem utrzymania czystości i porządku w danej gminie)” – napisał resort.

Za nieprzestrzeganie przepisów związanych z segregacją przewidziane są kary finansowe. Straż miejska oraz policja mogą nakładać grzywny do 5 tys. zł na właścicieli nieruchomości, którzy nie przestrzegają regulaminów gminnych. Dodatkowo, jeśli tekstylia zostaną wykryte w odpadach zmieszanych, opłaty za ich wywóz mogą być podwyższone.

Rozszerzona odpowiedzialność producenta dla wybranych tekstyliów

Resort zaznaczył, że w ramach nowelizacji dyrektywy ramowej o odpadach trwają prace legislacyjne nad systemem, który zakłada w szczególności wprowadzenie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) dla wybranych tekstyliów. Dodał, że projekt zmian w dyrektywie znajduje się obecnie na etapie prac na forum unijnym. Dopiero po uchwaleniu unijnych rozwiązań będą one wdrażane do przepisów krajowych.

Jak działa system dowiemy się po weryfikacji sprawozdań z gospodarowania odpadami komunalnymi

MKiŚ przekazało też, że realizacja wykonywania obowiązków przez gminy będzie monitorowana. “Kluczowym narzędziem oceny efektów wdrażania systemu selektywnej zbiórki odpadów tekstylnych są coroczne sprawozdania z gospodarowania odpadami komunalnymi, które gminy mają obowiązek składać. Na ich podstawie będziemy analizować, czy wprowadzone rozwiązania zwiększyły ilość zbieranych selektywnie tekstyliów oraz czy system jest efektywny i dostępny dla mieszkańców” – napisał resort.

Zużyte tekstylia tylko do PSZOK? Specjalne kontenery wystawią nieliczne miasta

Rekomendacje dla gmin

Ministerstwo 13 stycznia 2025 r. wystosowało pismo do wszystkich gmin, w którym przypomniało o obowiązku selektywnej zbiórki tekstyliów oraz przedstawiono rekomendacje dotyczące organizacji systemu. Resort zachęcał w nim gminy do współpracy z organizacjami charytatywnymi, przedsiębiorstwami recyklingowymi oraz lokalnymi społecznościami, “co może znacząco obniżyć koszty wdrożenia nowych rozwiązań”. Dodał, że dostrzega potrzebę “dalszego wspierania gmin w realizacji ich obowiązków”.

Resort zwrócił przy tym uwagę, że wprowadzenie selektywnej zbiórki odpadów tekstyliów niekoniecznie oznacza obowiązek posiadania dodatkowych worków czy pojemników w domach. “Sposób zbiórki tych odpadów będzie zależał od rozwiązań przyjętych przez poszczególne gminy, minimum jakie każda gmina musi zapewnić to odbiór odpadów tekstyliów w punktach selektywnego zbierania odpadów komunalnych, które są podstawowym elementem systemu” – napisano.

Oto lista dobrych praktyk w zakresie zbiórki odpadów tekstylnych

Czy pojawi się “szara strefa”?

Prezes Stowarzyszenia “Polski Recykling” Sławomir Pacek ocenił początku stycznia w rozmowie z PAP, że konieczność transportowania odpadów tekstylnych do PSZOK-ów przez pojedynczych mieszkańców jest “poważnym obciążeniem i pretekstem do pojawienia się szarej strefy”. Zauważył, że istnieje “duże prawdopodobieństwo” porzucania zużytych ubrań w rowach lub lasach.

System segregacji tekstyliów jest nieprzygotowany. Efektem mogą być dzikie wysypiska

Jego zdaniem w organizacji selektywnej zbiórki takich odpadów powinni partycypować wprowadzający je na rynek, dlatego zrzucanie odpowiedzialności finansowej za wdrożenie nowych przepisów tylko na gminy i mieszkańców jest błędem. Jak stwierdził, niezależnie od tego, czy tekstylia będą trafiały do PSZOK-ów czy do prywatnych kontenerów, koszty zbiórki pozostaną po stronie gmin i mieszkańców. Zaznaczył, że odpowiedzialność ta powinna spoczywać głównie na producentach oraz wprowadzających towary na rynek w ramach ROP.