False spring i apel naukowców o ochronę migrujących płazów

W komunikacie UPP zaznaczono, że odczuwalne w ostatnich dniach ocieplenie pobudziło do aktywności niektóre gatunki gadów i płazów, w tym m.in. ropuchy szare, które rozpoczęły swoje coroczne migracje do zbiorników wodnych. “Zwierzęta zmiennocieplne są szczególnie wrażliwe na nagłe epizody ocieplenia, a zjawisko takie nazywamy fałszywą wiosną, z ang. false spring” – zaznaczono.

Bezpieczna migracja

“Migrujące płazy potrzebują pomocy z naszej strony, szczególnie gdy na swojej drodze napotykają drogi, na których masowo giną, dlatego zachęcamy do zgłaszania takich miejsc do rejestru: zwierzetanadrodze.pl, a także oddolnych działań na rzecz herpetofauny, w szczególności zapobiegających śmiertelności” – zaznaczono w komunikacie.

Badacze zaapelowali również o to, by administratorzy dróg okresowo zamykali te odcinki, na których giną płazy. Naukowcy proszą także o budowę bezpiecznej dla płazów infrastruktury – chodzi o postawienie odpowiednich płotków i przepustów.

Cytowany w komunikacie herpetolog z Katedry Zoologii UPP dr inż. Mikołaj Kaczmarski zwrócił uwagę, że w poznańskim Lasku Marcelińskim w ostatni weekend, w ciągu kilku wieczornych godzin naukowcy zarejestrowali niemal 100 ropuch szarych, zmierzających w kierunku stawu rozrodczego przy ulicy Leśnych Skrzatów. Z kolei wolontariusze pracujący w ramach “Akcji Płotek” zauważyli pojedyncze ropuchy m.in. na ul. Warmińskiej i Radarowej w Poznaniu oraz w Nekielce (pow. wrzesiński). W informacji uczelni zaznaczono, że w Wielkopolsce szczyt migracji ropuch szarych do niedawna przypadał na przełom marca i kwietnia.

Zjawisko fałszywej wiosny

– Niestety, zapowiadane ochłodzenie i możliwe przymrozki spowodują, że migrujące zwierzęta będą musiały szukać alternatywnych kryjówek na trasach migracji, które często dochodzą do dwóch kilometrów, i będą narażone na wychłodzenie i suszę, drapieżnictwo i śmiertelność. Dlatego tak ważne jest, by siedliska leśne, w których występują rozrodcze populacje ropuch, były odpowiednio zarządzane, z zachowaniem dużej ilości martwego drewna, bogatą ściółką i wilgotnymi mikrosiedliskami. Te elementy w naturalny sposób buforują ryzyka zmiany pogody podczas migracji – zaznaczył dr inż. Kaczmarski.

W informacji UPP wskazano, że fałszywa wiosna niesie dla zwierząt duże ryzyko, gdyż przy nagłym ociepleniu przedwcześnie tracą energię potrzebną do rozrodu, a w przypadku wczesnego złożenia skrzeku może dochodzić do zamierania zarodków lub zamarznięcia dorosłych osobników w zbiornikach wodnych.

W przypadku gadów, jednym z pierwszych gatunków obserwowanych o tej porze roku jest żmija zygzakowata. Według poznańskich naukowców obecnie na powierzchni siedlisk pojawiły się głównie samce, które budzą się wcześniej. Badacze spotkali także nieliczne jaszczurki czy zaskrońce zwyczajne.

– O wpływie występowania anomalii we wzorcach pogodowych na gady wiemy znacznie mniej, a obecność pierwszych żmij o tej porze roku to nic nadzwyczajnego, jednak zagadnienie to wymaga dalszych badań – ocenił dr inż. Kaczmarski.

Wszystkie żyjące w Polsce płazy i gady są objęte prawną ochroną.