Nowy Park Narodowy Dolina Dolnej Odry coraz bliżej

Dwa projekty – jeden dotyczący ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry, a drugi rozporządzenia, w którym określone zostaną granice nowego parku oceniła minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska na platformie X. Według niej, że wpisanie projektów ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry do wykazu prac rządu to ważny krok w procesie legislacyjnym dotyczącym utworzenia nowego parku narodowego. „Pierwszy nowy park od 24 lat obejmie cenne ekosystemy Międzyodrza, chroniąc unikalną florę i faunę, w tym rzadkie gatunki ptaków” – napisała szefowa MKiŚ. Zapewniła, że utworzenie parku Doliny Dolnej Odry nie ograniczy żeglugi, ani możliwości wędkowania. Ma za to dać – jak podkreśliła – impuls do rozwoju turystyki i promocji regionu.

Park z inicjatywy mieszkańców i dla mieszkańców

W założeniach resort klimatu przekazał, że z inicjatywą stworzenia nowego parku narodowego wyszła lokalna społeczność, a walory tego obszaru „bez wątpienia” predysponują go do tej formy ochrony.

W wykazie wskazano, że utworzenie parku pozwoli na m.in. prowadzenie działań ochrony czynnej, która ma zmierzać do zachowania lub odtwarzania siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Park ma być również dostępny turystycznie, rekreacyjnie, edukacyjnie i do amatorskiego połowu ryb. Projekt zakłada, że zarządzać parkiem, w tym jego nieruchomościami, ma jeden podmiot. Zdaniem resortu ułatwi to wykonywanie działań ochronnych w obszarze.

Ministerstwo wyjaśniło, że utworzenie parku narodowego wymaga odrębnej ustawy, a określenie jego granicy i otuliny – rozporządzenia. Założenia projektu rozporządzenia ws. Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry, który ma określić jego granice również opublikowano w poniedziałek na stronie KPRM. Resort klimatu zwrócił uwagę, że konieczne jest, by rozporządzenie weszło w życie razem z ustawą, która utworzy nowy park.

„W obszar Parku zostaną włączone nieruchomości gruntowe położone na obszarze gmin: Widuchowa, Kołbaskowo oraz Miasto Szczecin. Projektowany Park obejmie obszar jednego z najcenniejszych fragmentów dna Doliny Dolnej Odry, czyli obszar Międzyodrza i w części będzie się pokrywał z obszarem Parku Krajobrazowego Dolina Dolnej Odry” – poinformowało ministerstwo. Zapewniło, że granice zostały wyznaczone tak, by zapewniały możliwie najlepszą ochronę głównych zasobów przyrodniczych Międzyodrza i jednocześnie umożliwiały dotychczasowe użytkowanie obszaru.

Z obszaru parku wyłączono kanały Klucz – Ustowo oraz Gartz – Marwice. Ponadto nie włączono do niego obu ramion rzeki Odry, tj. Odry Zachodniej i Wschodniej. „W obszar projektowanego Parku zostały włączone trzy wyspy wychodzące poza główny teren Międzyodrza – wyspa Łęgi Kurowskie położona między Odrą Zachodnią, a Kanałem Kurowskim oraz kompleks dwóch wysp położonych między Odrą Wschodnią, a Kanałem Kurowskim: Klucki Ostrów i Zaklucki Ostrówek” – dodał resort. Otulina ma prowadzić głównie działkami, które są tzw. międzywałem, czyli pasem terenu, który leży od granicy rzeki do podstawy wału przeciwpowodziowego, po zewnętrznej stronie Międzyodrza.

Resort planuje, że rząd przyjmie projekt w III kwartale tego roku.

Międzyodrze pod ochroną, ale bez zamykania ludziom dostępu

Park „Doliny Dolnej Odry” ma zająć obszar ok. 4 tys. ha. Według zapowiedzi Ministerstwa Klimatu i Środowiska park może powstać jeszcze w tym roku. Pod koniec maja zgodzili się na to radni Województwa Zachodniopomorskiego.

Wiceminister klimatu Mikołaj Dorożała już w lutym ubiegłego roku w rozmowie z PAP zapowiadał utworzenie nowego parku narodowego. Zauważył wówczas, że byłby to pierwszy park od ok. 20 lat, gdyż ostatni, czyli Park Narodowy „Ujście Warty” założono w 2001 r. Natomiast w lipcu 2024 r. wiceminister informował, że założenia ustawy o powołaniu parku zostaną przygotowane do końca tamtego roku.

Zgodnie z przepisami park narodowy w Polsce tworzony jest w drodze ustawy, a rozporządzeniem Rada Ministrów określa jego granice. Utworzenie lub zmiana granic parku wymaga zgody właściwych organów samorządu terytorialnego.

W Polsce funkcjonują obecnie 23 parki narodowe, które zajmują ok. 1 proc. powierzchni kraju. Pierwszym parkiem, który został utworzony w naszym kraju był Pieniński Park Narodowy. Największym parkiem jest natomiast Biebrzański Park Narodowy.