Podkarpackie. Rekordowe 1,7 mld zł na ochronę ludności; najwięcej na schrony i ukrycia

Co najmniej 54 proc. tej kwoty zostanie przeznaczone na infrastrukturę ochronną, m.in. schrony, ukrycia i miejsca doraźnego schronienia. Wojewoda podkreśliła, że ze względu na położenie Podkarpacia obiekty zbiorowej ochrony będą miały pierwszeństwo przy podziale środków w 2027 r. Osobno zabezpieczone zostaną pieniądze dla systemu ratowniczo-gaśniczego.

– Priorytetowo będą również traktowane te zadania, których realizację rozpoczęliśmy w roku 2025–2026 i będą kontynuowane w latach kolejnych – powiedziała Kubas-Hul.

Pierwszeństwo mają otrzymać także dawne obiekty ochronne, które według oceny strażaków i nadzoru budowlanego wymagają dodatkowych nakładów. Samorządy będą mogły dostosowywać również budynki innych właścicieli, np. zapewnić dodatkowe wyjście ewakuacyjne, wentylację czy awaryjne zasilanie.

Około 5 tys. schronów w regionie

Obecnie w regionie jest około 5 tys. miejsc w obiektach zbiorowej ochrony spełniających określone wymagania. W ubiegłym roku zrealizowano 31 zadań dotyczących tej infrastruktury, a w tym roku samorządy realizują 121. Wszystkie obiekty mają zostać oznakowane do końca roku.

Co najmniej 20% środków z programu zostanie przeznaczone na wyposażenie podmiotów ochrony ludności. Z tej części 75% trafi do systemu ratowniczo-gaśniczego, po połowie do Państwowej Straży Pożarnej i ochotniczych straży pożarnych.

Wsparcie dla OSP będzie powiązane ze specjalizacją jednostek i zakupem sprzętu do konkretnych zadań. – Jednostki OSP będą wyznaczane do zadań w czterech profilach: ewakuacyjnym, logistycznym, medycznym i humanitarnym – powiedziała Kubas-Hul.

Docelowo w każdej gminie co najmniej jedna jednostka OSP ma być przygotowana do działania w jednym z tych profili.

Punkty przetrwania

Program zakłada też tworzenie punktów przetrwania. Gen. Józef Gdański, dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego, wyjaśnił, że podczas przerw w dostawie prądu mieszkańcy mogliby tam naładować telefon, podłączyć laptop i skontaktować się z rodziną. Co najmniej jeden taki punkt powinien działać w każdej gminie. Urząd zachęca do ich tworzenia zwłaszcza samorządy miejskie.

– To się sprawdziło w Ukrainie. I mam nadzieję, że nam nie będzie to potrzebne, ale gdyby było potrzebne, to spróbujemy takie miejsca zrobić – powiedział Gdański.

Personel obrony cywilnej

Przygotowany ma zostać także personel obrony cywilnej, zapewniający w kryzysie podstawowe usługi, m.in. działanie wodociągów i dostawy żywności. Urząd uzgadnia z wojskowymi centrami rekrutacji, którzy specjaliści powinni pozostać przy tych zadaniach zamiast zostać zmobilizowani.

– Ta obrona cywilna będzie również służyła wojsku – podkreślił Gdański. Wyjaśnił, że jednostki wojskowe w regionie także będą potrzebowały wody, chleba i innych dostaw.

Personel ma być wyznaczany m.in. na wniosek starostów przygotowujących kadry dla gmin i powiatów. Do końca roku ma powstać elektroniczna ewidencja personelu i zasobów obrony cywilnej. Gdański wskazał, że potrzebne mogą być również osoby zajmujące się komunikacją społeczną, w tym dziennikarze.

Szkolenia dla mieszkańców

Nowy program umożliwi finansowanie inwestycji trwających dłużej niż rok. Na takie przedsięwzięcia w 2027 r. przewidziano dla Podkarpacia ponad 148 mln zł. Uproszczone mają zostać procedury opiniowania inwestycji.

Część pieniędzy trafi na praktyczne szkolenia mieszkańców, m.in. z pierwszej pomocy i reagowania na sygnały alarmowe.

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 Rada Ministrów zatwierdziła 6 października. W przyszłym roku Podkarpacie ma otrzymać ponad 304 mln zł, a w ostatnim roku programu – ponad 378 mln zł. Według wojewody 90% regionalnej puli trafi do samorządów.