NIK krytykuje samorządy za gospodarkę odpadami

Celem kontroli była ocena działań jednostek samorządu terytorialnego w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w szczególności przyjętych rozwiązań organizacyjnych oraz podjętych działań dla realizacji ustawowych zadań własnych, dotyczących zapewnienia: objęcia wszystkich mieszkańców zorganizowaną zbiórką takich odpadów, rozwijania ich selektywnego zbierania, a także ograniczenia deponowania na składowiskach odpadów ulegających biodegradacji.

Kontrolą objęto działalność jednostek w latach 2006 – 2008, z uwzględnieniem stanu faktycznego i uwarunkowań prawnych na dzień zakończenia kontroli. Postępowanie kontrolne przeprowadzono w okresie od 1 kwietnia do 30 września 2009 r. Kontrolą objęto 28 jednostek samorządu terytorialnego w województwach: podlaskim, pomorskim, śląskim i zachodniopomorskim, w tym 24 urzędy gmin i 4 urzędy marszałkowskie.

Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła gospodarowanie odpadami komunalnymi w skontrolowanych gminach.

W większości gmin (70,8 %) nie objęto mieszkańców zorganizowaną zbiórką wszystkich odpadów komunalnych, mimo że – według Krajowego Planu Gospodarki Odpadami 2010 – nastąpić to miało najdalej do końca 2007 r. Tylko w części gmin (41,7%) zapewniono warunki do selektywnego zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania (poza składowaniem) odpadów ulegających biodegradacji.

W objętych kontrolą gminach, w 2008 r. łącznie zagospodarowano, w sposób inny niż składowanie, ok. 41,0 tys. Mg takich odpadów, stanowiących 8,2% odebranych odpadów komunalnych. Jednocześnie w zdecydowanej większości gmin (91,7%) stwierdzono występowanie dzikich wysypisk odpadów.

W 2008 r. w całym kraju średni udział odpadów komunalnych, zagospodarowanych w sposób inny niż składowanie, wynosił 13,4%8, w tym odpadów komunalnych ulegających biodegradacji 6,5% ogólnej masy zebranych odpadów. Udział ten znacząco odbiegał od wymagań Unii Europejskiej, które – jak wyliczono w KPGO 2010 – zobowiązują Polskę m.in. do ograniczenia w 2010 r. o 2,5 mln Mg, deponowanych na składowiskach, odpadów ulegających biodegradacji, stanowiących 20,5% prognozowanych wówczas do wytworzenia odpadów komunalnych.

Stwierdzone w gminach nieprawidłowości polegały m.in. na nieterminowej i niepełnej realizacji ustawowych obowiązków, dotyczących tworzenia i wdrażania rozwiązań, w tym organizacyjnych, w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi. Nieterminowo uchwalano regulaminy utrzymania czystości i porządku na terenie gmin, stanowiące prawo miejscowe,
oraz plany gospodarki odpadami, a ponadto nie w pełni wdrażano określone w nich postanowienia i zadania.

W większości gmin nie prowadzono kontroli przedsiębiorców odbierających odpady komunalne, a gromadzone i przekazywane organom stanowiącym gmin oraz zarządom powiatów i województwa informacje o odpadach odbieranych, poddawanych odzyskowi i unieszkodliwianiu nie były rzetelne. Brak rzetelnych informacji o gospodarowaniu odebranymi odpadami komunalnymi stwierdzono również w urzędach marszałkowskich.

„Stwierdzony stan, przy uwzględnieniu danych GUS, zwłaszcza w zakresie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych ulegających biodegradacji oraz ich odzysku lub unieszkodliwiania, wskazuje na istnienie realnego zagrożenia niezrealizowania w 2010 r., w całym kraju, wymagań Unii Europejskiej, dotyczących ograniczenia deponowania na składowiskach tych odpadów, co może spowodować nałożenie na Polskę kar finansowych z tego tytułu” – czytamy w raporcie NIK.

źródło: nik.gov.pl.