Kiedy odpad przestaje być odpadem?

Odpady wytwarzane przez europejski przemysł i konsumentów, zamiast trafiać na składowiska, są w coraz większym stopniu poddawane powtórnemu przetwarzaniu w surowce wtórne oraz nowe produkty. A jednak dotychczas odczuwalny był brak jasnych kryteriów, pozwalających określić, kiedy odzyskany z odpadów materiał przestaje być odpadem, i może być już uznany za inny produkt lub surowiec.

Unijny komisarz ds. środowiska Janez Potočnik podkreślił: „W odpadach trzeba dostrzec cenne źródło zasobów, a przyjęte dziś kryteria zniesienia statusu odpadu w przypadku strumieni materiałów ma rzeczywiście umocnić przemysł i usługi na rynku recyklingu – wykonaliśmy tym samym ważny krok w kierunku budowania w Europie zasobooszczędnej gospodarki i społeczeństwa korzystającego w pełni z recyklingu. Ważnym celem reguł zniesienia statusu odpadu jest pobudzenie rynków recyklingu w UE. Pozwoli to nam zadbać o pewność prawa i równe reguły gry w branży recyklingu, zdejmując niepotrzebne obciążenie administracyjne z całego sektora poprzez zwolnienie bezpiecznych i czystych surowców wtórnych z zakresu obowiązywania przepisów dotyczących odpadów, przyczyniając się do zaopatrzenia całego przemysłu w Europie w surowce.”

Dotychczasowy brak jasnych i zharmonizowanych kryteriów prowadził do sytuacji, w której niektóre z państw członkowskich wypracowywały zróżnicowane i nie zawsze zgrane ramy regulacyjne w odniesieniu do surowców wtórnych.

Rozporządzenie oznacza, że czysty i bezpieczny złom nie musi już być uznawany za odpady pod warunkiem, że producenci wprowadzą system zarządzania jakością, wykazując, że przestrzegają obowiązujących kryteriów składając oświadczenie o zgodności każdej dostawy złomu.

Wszelkiego rodzaju obróbka, na przykład skrawanie, rozdrabnianie, czyszczenie i uwalnianie od zanieczyszczeń wymagana w celu przystosowania złomu do ostatecznego wykorzystania w hutach stali i aluminium lub kuźniach musi zostać zakończona, zanim złom, który miał status odpadu, może być ponownie wykorzystany. Przykładowo, stare samochody muszą być rozmontowane, zawarte w nich płyny i niebezpieczne związki chemiczne – usunięte, a elementy metalowe odpowiednio przygotowane w celu odzyskania czystego złomu, spełniającego kryteria zniesienia statusu odpadu.

Ustanowienie kryteriów zniesienia statusu odpadu zostało przygotowane dzięki nowej dyrektywie ramowej w sprawie odpadów, która zmierza do znacznego podwyższenia poziomów recyklingu oraz zminimalizowania dalszego wydobycia bogactw naturalnych. 

Rozporządzenie wejdzie w życie, gdy tylko zostanie opublikowane, i po upływie sześciomiesięcznego okresu przejściowego będzie bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Komisja pracuje obecnie nad podobnymi kryteriami w odniesieniu do innych strumieni materiałów o szczególnym znaczeniu dla unijnych rynków recyklingu, jak miedź, papier, szkło oraz kompost. 

źródło: KE