Branża paliwowa: Sankcje na LPG z Rosji i Białorusi obchodzone

Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego (POPiHN) pod koniec sierpnia wystosowała do Ministra Energii pismo z apelem o dalsze uszczelnianie sankcji. Jak wskazuje Izba, od grudnia 2024 r. obowiązuje zakaz importu płynnego gazu z Rosji i Białorusi, ale na polski rynek trafiają duże ilości n-butanów i izobutanu sklasyfikowanych pod kodem CN 2901 10 00, które sankcjami nie są objęte.W marcu 2025 r. ich przywóz sięgnął niemal 38 tys. ton – wobec średnich 8,3 tys. ton w poprzednich latach. W okresie listopad 2024 – czerwiec 2025 do Polski wjechało już ponad 120 tys. ton tych surowców o wartości ok. 280 mln zł.

Mechanizm obchodzenia zakazu

Według POPiHN, n-butan importowany ze Wschodu po nierynkowo niskich cenach mieszany jest z propanem sprowadzanym z innych kierunków. W ten sposób powstaje LPG tańsze niż to pozyskiwane z legalnych źródeł, co destabilizuje rynek i zagraża przedsiębiorstwom, które wcześniej zainwestowały w infrastrukturę importową z alternatywnych kierunków.

Izba szacuje, że przy utrzymaniu obecnych trendów LPG oparte na wschodnich n-butanach może w 2025 r. osiągnąć nawet 16 proc. udziału w polskim rynku.

Odpowiedź Ministerstwa Energii

Resort energii poinformował, że podjął działania na forum europejskim – przygotowano analizy i propozycje legislacyjne przekazane MSZ do wspólnego wystąpienia Polski i krajów bałtyckich przed Komisją Europejską. W projekcie 19. pakietu sankcji znalazła się propozycja objęcia restrykcjami także n-butanów i izobutanu.

Na poziomie krajowym trwają prace nad nowelizacją rozporządzenia w sprawie paliw objętych obowiązkiem koncesyjnym i wpisem do rejestru podmiotów przywożących. Resort deklaruje również otwartość na dalszy dialog z branżą.

Apel o uszczelnienie regulacji

POPiHN postuluje rozszerzenie sankcji oraz wprowadzenie ceł antydumpingowych na poziomie UE. Na gruncie krajowym Izba domaga się m.in. objęcia n-butanów i izobutanu systemem SENT, poszerzenia obowiązków koncesyjnych, ograniczenia możliwości zmiany klasyfikacji importowanych towarów, a także wzmocnienia kontroli jakości paliw i samego importu.

Problemem pozostaje fakt, że kod CN 2901 10 00 obejmuje także izobutan – surowiec szeroko wykorzystywany w przemyśle, m.in. do produkcji pianek czy sprayów. W skali całej Unii jego import z kierunku wschodniego stanowi ok. 80 proc., co sprawia, że ewentualne ograniczenia mogą uderzyć w wiele branż przemysłowych.