Nowa wersja UC100. MKiŚ porządkuje przepisy o ROP

Wokół projektu UC100, który ma wdrożyć nowy model rozszerzonej odpowiedzialności producenta, od miesięcy toczy się intensywna dyskusja między stroną samorządową, komunalną, recyklingową i producencką. ZPBK, odnosząc się do najnowszej wersji projektu, ocenia, że zarzuty dotyczące rzekomej niezgodności proponowanych rozwiązań z prawem UE nie znajdują potwierdzenia w toku prac legislacyjnych.

Jak podaje Związek, najnowsze zmiany mają przede wszystkim charakter porządkujący i uszczelniający. Dotyczą m.in. zasad finansowania gmin, umów zawieranych z organizacjami ROP, terminów dotyczących dokumentów DPR i EDPR, audytów oraz obiegu informacji między marszałkami województw a organizacjami ROP.

Nowe zasady finansowania gmin

Jedną z istotnych zmian, na którą zwraca uwagę ZPBK, jest modyfikacja art. 64 projektu. Z ustawy usunięto sztywne kryteria różnicowania stawek finansowania dla gmin. W ich miejsce Minister Klimatu i Środowiska ma otrzymać uprawnienie do określenia w rozporządzeniu współczynników różnicujących stawkę finansowania.

Doprecyzowano również sposób rozliczania korekt sprawozdań składanych przez gminy. Jeżeli korekta sprawozdania spowoduje zmianę wykazanej masy odpadów, wynikająca z tego różnica ma być rozliczana w kolejnym okresie.

Doprecyzowane umowy i zwrot nienależnych środków

Jak informuje ZPBK, doprecyzowano także zakres umów zawieranych z organizacją ROP. Art. 66 ma dotyczyć finansowania selektywnego zbierania odpadów innych niż komunalne, natomiast art. 67 – procesów odzysku poprzedzających recykling.

W projekcie pojawić ma się również bezwzględny wymóg dotyczący zwrotu nienależnie pobranych środków. Zgodnie z informacją Związku, środki takie mają podlegać zwrotowi wraz z odsetkami jak za zaległości podatkowe.

Terminy dla DPR i EDPR oraz obowiązki eksporterów

ZPBK wskazuje także na doprecyzowanie przepisów dotyczących dokumentów DPR i EDPR. Wnioski o ich wystawienie mają być składane w terminie 30 dni od zakończenia kwartału.

Dodatkowe obowiązki mają objąć eksporterów. Zgodnie z informacją Związku, będą oni musieli posiadać kopie dokumentacji potwierdzającej, że zagraniczna instalacja spełnia wymagania analogiczne do tych, które obowiązują w przepisach krajowych.

Audyty, decyzje marszałków i windykacja

W projekcie utrzymano próg 500 Mg oraz termin do 30 czerwca dla audytów zewnętrznych. Nowością, jak podaje ZPBK, jest mechanizm dyscyplinujący podmioty, które nie przeprowadzą audytu w terminie. W takiej sytuacji marszałek województwa ma wzywać je do wykonania audytu w nieprzekraczalnym terminie dwóch miesięcy od otrzymania wezwania.

Zmienione mają zostać także przepisy dotyczące przepływu informacji o unieważnianiu dokumentów DPR i EDPR. Marszałek województwa ma udostępniać kopie decyzji bezpośrednio organizacji ROP opakowań, co – według ZPBK – powinno usprawnić dochodzenie należności i ograniczać ryzyka związane z obrotem dokumentami.

Recyklat i odpady o ujemnej wartości rynkowej

ZPBK zwraca również uwagę na przepisy ważne z punktu widzenia recyklerów. W projekcie przewidziano kary za brak stosowania recyklatu w plastikowych butelkach na napoje o pojemności do 3 litrów. Kara ma wynosić 1 zł za każdy kilogram.

Istotne znaczenie może mieć także rozporządzenie z wykazem odpadów o ujemnej wartości rynkowej. Jak wskazuje Związek, rozwiązanie to ma umożliwić uruchomienie mechanizmów kompensacyjnych dla recyklerów i ograniczyć ryzyko kierowania najtrudniejszych frakcji do spalania lub porzucania ich poza legalnym systemem zagospodarowania.

Według ZPBK w pakiecie pojawiły się także projekty rozporządzeń, choć – jak zaznacza organizacja – w większości są to wzorce bez konkretnych stawek. Ostateczny kształt przepisów wykonawczych będzie więc miał duże znaczenie dla praktycznego funkcjonowania projektowanego systemu ROP.