PAA zacieśnia współpracę z kanadyjskim dozorem jądrowym

Jak poinformowała we wtorek PAA, porozumienie ma służyć skutecznemu wdrażaniu umowy o współpracy w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej, zawartej przez Polskę i Kanadę w styczniu 2025 r. Umowa stworzyła ramy m.in. dla współpracy w zakresie technologii jądrowych, bezpieczeństwa oraz projektów badawczo-rozwojowych.

Jednym z praktycznych elementów współpracy jest udział polskich specjalistów w działaniach kanadyjskiego regulatora. Obecnie trzech ekspertów PAA uczestniczy w inspekcji na terenie projektu Darlington New Nuclear Project w kanadyjskiej prowincji Ontario. To właśnie w Darlington powstaje pierwszy komercyjny reaktor BWRX-300. Kanadyjski dozór wydał pozwolenie na jego budowę w kwietniu 2025 r., a w marcu 2026 r. usunięto pierwszy z regulacyjnych punktów kontrolnych umożliwiających dalsze prace przy obiekcie.

Dla ekspertów PAA udział w kanadyjskich inspekcjach oznacza możliwość zdobywania doświadczeń związanych z nadzorem nad technologią, która ma być wykorzystywana również w Polsce.

Polski atom nabiera realnych kształtów

Najbardziej zaawansowanym krajowym przedsięwzięciem pozostaje pierwsza duża elektrownia jądrowa w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino w gminie Choczewo. Powstaną tam trzy bloki AP1000 firmy Westinghouse o łącznej mocy 3750 MW. Rozpoczęcie zasadniczej budowy planowane jest na IV kwartał 2028 r., a pierwszy blok ma wejść do komercyjnej eksploatacji w 2036 r. Kolejne przewidziano na lata 2037–2038.

W sierpniu 2026 r. Polskie Elektrownie Jądrowe przekazały teren inwestycji firmie Bechtel, co rozpoczęło kolejny etap prac przygotowawczych. Równolegle powstaje infrastruktura towarzysząca. Postępowania administracyjne obejmują m.in. sieci wodociągowe i kanalizacyjne, ujęcie i uzdatnianie wody, oczyszczalnię ścieków oraz drogi i infrastrukturę energetyczną.

To właśnie ten element programu jądrowego będzie szczególnie widoczny z perspektywy samorządów: rozwój energetyki atomowej oznacza nie tylko samą elektrownię, ale także inwestycje w drogi, sieci komunalne, energetykę oraz planowanie przestrzenne.

SMR-y we Włocławku, Stawach Monowskich i Stalowej Woli

Drugi nurt polskiego programu atomowego tworzą małe reaktory modułowe. ORLEN Synthos Green Energy rozwija projekt wykorzystujący technologię BWRX-300 – tę samą, którą polscy inspektorzy poznają obecnie w Kanadzie.

Priorytetową lokalizacją pierwszego reaktora jest Włocławek. Strategia ORLENU zakłada posiadanie co najmniej dwóch jednostek SMR o łącznej mocy około 0,6 GW do 2035 r.

W czerwcu 2026 r. OSGE wystąpiło ponadto o rozpoczęcie prac nad systemem wsparcia dla 14 bloków BWRX-300 w trzech lokalizacjach: we Włocławku, w Stawach Monowskich koło Oświęcimia oraz w Stalowej Woli. Jest to pierwsza część szerszego programu, dla którego spółka posiada decyzje zasadnicze obejmujące docelowo 26 jednostek.

W tym kontekście współpraca PAA z kanadyjskim regulatorem ma znaczenie nie tylko dla administracji centralnej. Wraz z postępem projektów jądrowych coraz większą rolę będą odgrywać również samorządy lokalizacji atomowych – zarówno przy przygotowaniu infrastruktury komunalnej, jak i planowaniu przestrzennym, ochronie ludności czy komunikacji z mieszkańcami. W Choczewie PAA prowadzi już spotkania z lokalną społecznością dotyczące m.in. zasad planowania awaryjnego wokół przyszłej elektrowni.