17 grudnia 2021 r. upłynął termin na implementację przez państwa członkowskie Unii Europejskiej Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (tzw. dyrektywa w sprawie sygnalistów). Spośród 23 państw członkowskich tylko 9 notyfikowało przepisy wdrażające postanowienia dyrektywy. Wśród państw, które do tej pory nie uchwaliły stosownych przepisów, jest również Polska.

Projekt polskiej ustawy w sprawie sygnalistów wciąż nie trafił do Sejmu. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, które jest odpowiedzialne za przygotowanie projektu, nadal bowiem weryfikuje uwagi zgłoszone w trakcie konsultacji publicznych i opracowuje finalną wersję projektu. Nie jest znana choćby orientacyjna data przekazania projektu do dalszych prac – najpierw do Komitetu Stałego Rady Ministrów, a następnie do Sejmu RP. Brak ustawy jest przyczyną sporej niepewności wśród pracodawców, w szczególności z sektora publicznego, którzy nie wiedzą, w jaki sposób uregulować w swoich organizacjach przyjmowanie zgłoszeń. Wspomnianą niepewność potęgują pojawiające się w dyskursie publicznym głosy dotyczące bezpośredniego stosowania przepisów dyrektywy przez podmioty z sektora publicznego, w tym przez spółki komunalne. Powstaje zatem pytanie: czy przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, których – w znamienitej większości – jedynymi właścicielami są gminy, są zobowiązane bezpośrednio stosować przepisy dyrektywy w sprawie sygnalistów?

Bezpośredni skutek dyrektyw

Przed udzieleniem odpowiedzi na postawione pytanie warto zauważyć, że zgodnie z art. 288 akapit 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: „Dyrektywa wiąże każde...