Cisy (Taxus) to cenione w ogrodnictwie, zimozielone rośliny iglaste. Na świecie występuje osiem gatunków cisa. Tylko jeden z nich, cis pospolity (Taxus baccata), rośnie naturalnie na terenie Europy, także w Polsce, pozostałe trzy gatunki pochodzą z Azji, a kolejne cztery z Ameryki Północnej.  Cisy to zimozielone drzewa lub krzewy o nieregularnym pokroju. Tworzą spłaszczone, niekłujące igły, zwykle ciemnozielone i błyszczące, ułożone na pędach dwustronnie, grzebieniasto. Cisy są roślinami dwupiennymi, na jednych osobnikach tworzą wyłącznie kwiaty żeńskie (niepozorne, osadzone w kątach igieł), na innych tylko kwiaty męskie (w postaci pylących wiosną, drobnych szyszek). Nasiona cisów otoczone są mięsistą, czerwoną osnówką – jest to jedyna część rośliny, która nie zawiera trującego dla ludzi alkaloidu taksyny.

Najwolniej rosnący, ale najdłużej żyjący

Występujący u nas cis pospolity to gatunek długowieczny, zaliczany do najwolniej rosnących i najdłużej żyjących w kraju drzew iglastych. Wiek najstarszego cisa, rosnącego w Henrykowie Lubańskim na Dolnym Śląsku, oszacowano na 1300 lat. Informacja, że cis jest najstarszym drzewem w Polsce, często budzi zaskoczenie i zdziwienie, bo powszechnie uważa się, że najdłużej żyjącymi u nas drzewami są majestatyczne dęby. Tymczasem cis Henrykowski, jak się go potocznie nazywa, jest raczej niepozornym drzewem, ma zaledwie 13 m wysokości. W 1989 r. został  uderzony przez piorun, który wypalił część pnia, ale drzewo wciąż żyje i ma się całkiem dobrze jak na „tysiąclatka”. Władze gminy Lubań wskazują cis...