Polska, przystępując do Unii Europejskiej, zobowiązała się do wypełnienia do końca 2015 r. wymogów dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. W celu zidentyfikowania faktycznych potrzeb w zakresie uporządkowania gospodarki ściekowej oraz uszeregowania ich realizacji tak, aby wywiązać się z zobowiązań traktatowych, opracowano Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK).

KPOŚK zatwierdzony został przez rząd 16 grudnia 2003 r. i zawierał wykaz aglomeracji o RLM ≤ 2 000 wraz z listą niezbędnych przedsięwzięć w zakresie budowy, rozbudowy lub modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych oraz budowy i modernizacji zbiorczych systemów kanalizacyjnych. Obejmował 1378 aglomeracji i przewidywał budowę, rozbudowę i/lub modernizację 1163 oczyszczalni ścieków komunalnych oraz budowę ok. 21 tys. km sieci kanalizacyjnej. Koszt zadania oszacowano na ok. 35 mld zł. Zakres rzeczowy KPOŚK, jak pokazało życie, nie wyczerpywał jednak dużo większych potrzeb gmin i przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych. Zbyt skromnie oszacowano także potrzebne nakłady. Natomiast wyznaczanie obszarów i granic aglomeracji, które były pojęciem nowym w Polsce, okazało się czystą abstrakcją, zależną od wyobraźni i możliwości twórczych osób posadowionych w gminach. Niewykluczone, że gminy w wyścigu o unijne środki finansowe, przeznaczone dla dużych aglomeracji, z rozmachem zaznaczały ich obszar za pomocą cyrkla wprost na mapie. Nikt pewnie nie pomyślał, jak istotnym bytem dla prawidłowej realizacji KPOŚK jest właściwie wyznaczona...