Budżety obywatelskie powstają na świecie już niemal od trzydziestu lat. Od tego czasu zmieniają się tak jak rzeczywistość polityczna, społeczna i gospodarcza, w której obywatele danego miasta żyją i pracują, a jeśli mają możliwości, to projektują je i wprowadzają w życie.

Po raz pierwszy budżet obywatelski (BO), inaczej partycypacyjny (z ang. uczestniczyć, z łac. brać udział), powstał w 1989 r. w brazylijskim mieście Porto Alegro z inicjatywy obywateli. W pierwszym roku realizowało go niespełna tysiąc osób, a kilka lat później już ok. 50 tys. Proces jego tworzenia opiera się na cyklu spotkań mieszkańców poszczególnych dzielnic, gdzie poruszane są tematy dotyczące całego miasta. Procedura składa się z kilku etapów. W pierwszym etapie władze informują o zrealizowanych inwestycjach w poprzednim roku i planach na kolejny, potem wspólnie z mieszkańcami określane są cele na następny rok (czasami lata). Drugi etap obejmuje spotkania mieszkańców i dyskusje nad inwestycjami oraz ich hierarchią. W trzecim etapie mieszkańcy wyłaniają Radę Budżetu Obywatelskiego, która zbiera propozycje inwestycji, umieszcza je na liście i analizuje dostępne środki. W podobny sposób w Brazylii wprowadzono BO w ponad 200 miastach. Stamtąd zaś przeszły one na inne kontynenty, gdzie są budowane na brazylijskim fundamencie, tj. spotkaniach z mieszkańcami. Jednak nie zawsze i wszędzie przynosi...