Poziom recyklingu tworzyw w Polsce nie przekracza 10 proc.

– Wartość całego rynku recyklingu w 2021 r. wyniosła w Polsce 2,8 mld zł netto, czyli niewiele, zważywszy na rolę, jaką recykling ma odgrywać w funkcjonowaniu gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ) – wynika z badania redakcji magazynu Plastics Review. W publikacji zauważono, że w porównaniu do unijnych odpowiedników przemysł recyklingu w Polsce jest mały: tworzy go do 150 firm osiągających przychody powyżej 1 mln zł netto rocznie, czyli mniej niż w jednym niemieckim landzie.

Plastics tax

Wskazano, że oficjalnie poziom recyklingu tworzyw sztucznych w Polsce wynosi od 27 proc. (wg. danych fundacji PlasticsEurope) do nieco ponad 30 proc. (wg. danych agend rządowych), ale poziom realnego recyklingu nie przekracza 10 proc.– Biorąc pod uwagę wszystkie niuanse cenowe na tym rynku, w roku 2021 polscy recyklerzy przetworzyli ok. 400 tys. ton odpadów z tworzyw. Tymczasem, w tym samym okresie na polski rynek wprowadzono ok. 4 mln ton pierwotnych tworzyw. Reszta tworzywowych odpadów zostaje spalona, albo ląduje na wysypiskach śmieci. Zapewne jakaś stosunkowo niewielka część jest eksportowana, na użytek zagranicznych recyklerów – napisano w raporcie.

W 2021 r. Polska zapłaciła “plastics tax” (podatek od plastiku – PAP) w wysokości 1,69 mld zł przy założeniu, iż recyklingowi poddano ok. 37 proc. zużytych opakowań z tworzyw sztucznych. Przyjmując normy z rozwiniętych gospodarek Unii Europejskiej, gdzie sektor opakowań z tworzyw odpowiada za nieco ponad 50 proc. rocznego zużycia polimerów, to wskaźnik recyklingu byłby niższy. Zgodnie z szacunkami Plastics Review, wskaźnik recyklingu w tym sektorze oscylowałby wokół 20 proc., czyli znacznie poniżej oficjalnych danych. Natomiast realnie recykling opakowań nie przekracza 15 proc.

8 mld zł na zmarnowanie

Biznesowo rynek recyklingu wygląda zachęcająco. W raporcie wskazano m.in. wzrost wartości sprzedaży o blisko 50 proc. w 2021 r. w porównaniu z rokiem poprzednim, przy znakomitej zyskowności na poziomie blisko 11 proc. Polska jest jednocześnie jednym z unijnych liderów w produkcji opakowań z plastików, a wartość rynku opakowań z tworzyw wyniosła 26,7 mld zł w roku 2021.

Równocześnie zwrócono uwagę, że wartość rynku opakowań z tworzyw sztucznych jest wyższa niż oficjalne szacunki, na co wskazuje m.in. “duże niedoszacowanie ilości odpadów opakowaniowych w naszym kraju”.

– Jeżeli eksportujemy ok. 50 proc., to w kraju pozostają opakowania o wartości ok. 13,35 mld zł. Standardowo zakładając, że 80 proc. wartości opakowania stanowi użyty do jego produkcji surowiec, wartość tworzyw sztucznych wykorzystanych w opakowaniach w 2021 wynosi ok. 10,7 mld zł” – oszacował, cytowany w raporcie, redaktor naczelny Plastics Review Waldemar Sobański. – Jeśli cały recykling pochodził z opakowań, to okazuje się, że tworzywa sztuczne warte ok. 8 mld zł poszły na zmarnowanie – zauważył ekspert.

Rokujący biznes

Według badania Plastics Review taka sytuacja trwa od lat, co oznacza miliardy złotych strat oraz miliony ton tworzyw, które zalegają w polskiej glebie i atmosferze, zamiast stanowić surowiec wtórny. Wynika to – zgodnie z raportem – z braku skutecznych regulacji gospodarki obiegu zamkniętego i dotychczasowego chaosu legislacyjnego w tej dziedzinie.

– Widać, jak wiele do zrobienia jest przed branżą recyklingu tworzyw. W przypadku wejścia w życie rozsądnych regulacji gospodarki obiegu zamkniętego, recykling tworzyw stanie się najlepiej rokującym biznesem w obszarze przemysłu w naszym kraju – ocenił Sobański.