Ptasi sojusz ponad granicami. Polska i Ukraina wspólnie chronią gatunki wodno-błotne

W Kurowie (Podlaskie) zainaugurowano projekt dotyczący ochrony ptaków, dofinansowany z unijnego programu Interreg Next Polska Ukraina na lata 2021-2027.

Monitoring i tworzenie bazy danych

Dwuletni monitoring w Narwiańskim PN ma dotyczyć dziewięciu gatunków ptaków wodno-błotnych: gęgawy, łabędzia niemego, łyski, mewy śmieszki oraz rybitw: białoskrzydłej, czarnej, rzecznej i białoczelnej. Badacze w terenie sprawdzają liczebność tych ptaków i ich sukces lęgowy.

Dyrektor Narwiańskiego Parku Narodowego (NPN) Grzegorz Piekarski poinformował, że projekt dotyczy tworzenia baz danych i systemu monitorowania, które mają służyć ochronie bioróżnorodności na objętych ochroną obszarach transgranicznych. Szef parku nie wykluczył, że być może uda się stworzyć polsko-ukraińską bazę o kluczowych gatunkach i zachodzących zmianach.

– Wymarzyliśmy sobie stworzenie wspólnego centrum monitoringu, które będzie wszystkie te dane zbierało i też będzie narzędziem, które będzie od razu identyfikowało te zagrożenia, które mogą się pojawiać, i proponowało jakieś przeciwdziałanie tym zagrożeniom – podkreślił Piekarski.

Dodał, że park prowadzi monitoring ptaków od wielu lat, a nowe dane będą uzupełniać wiedzę na ich temat.

Działania w parku

Narwiański PN rozpoczął też dwuletni monitoring drapieżników i gatunków obcych, inwazyjnych: np. szopa pracza, szakala, jenota oraz wizona amerykańskiego, nazywanego wcześniej norką amerykańską. Piekarski powiedział, że norki są co roku od 2011 r. odławiane w parku.

W ramach projektu w dolinie Narwi w Topilcu w rejonie dawnych hodowlanych stawów rybnych, które Narwiański PN kupił kilka lat temu od prywatnego właściciela, za dwa lata ma powstać – jak wskazał dyrektor – “ptasi raj”. Teren stawów to 36 ha.

– Jesteśmy na etapie prac końcowych koncepcji zagospodarowania stawów. Na tych 36 hektarach będą stworzone wyspy. Jedne stawy będą pogłębione, inne będą wypłycone. Niedługo odbieramy koncepcję, potem ruszają prace fizyczne w terenie – poinformował Piekarski. Z myślą o turystach, miłośnikach obserwacji ptaków, powstanie tam także tzw. dostrzegalnia ornitologiczna, z której będzie można obserwować ptaki.

Narwiański PN planuje również remont wieży widokowej, która znajduje się w Topilcu. Kupi też lornetki, fotopułapki, samochód.

Nobelski Park Narodowy

Nobelski Park Narodowy znajduje się na Polesiu Zachodnim w obwodzie rówieńskim w Ukrainie. Dyrektor placówki Volodymyr Dikowytskyi przypomniał, że park powstał w 2019 r. Podkreślił, że Ukraińcy chcą w ramach projektu zdobywać nowe dla nich doświadczenia.

Łączna wartość projektu to ponad 1,7 mln euro, z czego z UE pochodzi ok. 90 proc. środków. Ponad 1,2 mln euro dostanie Nobelski PN, który jest głównym beneficjentem projektu, a ok. 440 tys. euro – narwiański park.

– Nasza część jest bardzo mała, ale w założeniach Narwiańskiego Parku Narodowego to nie jest projekt, na którym mamy zdobyć pieniądze. Mamy fajnego partnera na terenie trudnym w tym momencie do ochrony przyrody. Wszyscy wiemy, co się dzieje w Ukrainie. Jesteśmy partnerem, który chciał wspomóc przyjaciół z Ukrainy – mówił na konferencji inaugurującej projekt dyrektor Piekarski.

Dodał, że planowana jest druga część projektu w przyszłości i tam proporcje finansowa mają być odwrotne.

Projekt potrwa do końca 2026 r.