Rybnik. Rewitalizacja hałdy Rymer. Powstanie tu przestrzeń edukacyjno-przyrodnicza

Dzięki unijnym środkom rybnicki magistrat chce przekształcić hałdę po dawnej kopalni Rymer w dzielnicy Niedobczyce w ogólnodostępną przestrzeń edukacyjno-przyrodniczą – wynika z informacji miasta. Inwestycja, która ma łączyć historię górnictwa z nowoczesnym podejściem do ochrony środowiska, będzie realizowana w latach 2027–2029.

Unijne miliony na rekultywację terenów poprzemysłowych

Na zagospodarowanie hałdy Rymer lokalny samorząd otrzymał 15,1 mln zł unijnej dotacji do wartego blisko 22,4 mln zł projektu programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego (FESL). Dotację przyznano w tzw. poddziałaniu 10.7.FESL, które zakłada „ponowne wykorzystanie terenów poprzemysłowych, zdewastowanych, zdegradowanych na cele środowiskowe”.

Jak przekazała w środę Agnieszka Skupień z rybnickiego magistratu, celem jest dokończenie rekultywacji przylegającej do Parku Czempiela hałdy (przed laty zlikwidowano już dwa z trzech jej pierwotnych stożków).

Przyjęta koncepcja zakłada połączenie aspektu kulturowego – hałda pozostanie świadectwem eksploatacji węgla kamiennego i przemian, jakie ta działalność wywarła na krajobraz regionu – i przyrodniczego, ukazującego proces samorekultywacji terenów poprzemysłowych. Przez lata hałdę porosło bowiem wiele gatunków roślin, które stopniowo odbudowują zdegradowane środowisko.

Ścieżka edukacyjna, zbiornik retencyjny i pawilon

Planowane jest kompleksowe zagospodarowanie terenu hałdy. Przewidziano jej oczyszczenie z odpadów, prace związane z ochroną i rozwojem zieleni, ograniczenie ekspansji gatunków inwazyjnych i nowe nasadzenia.

Koncepcja zakłada stworzenie ścieżki edukacyjnej, prowadzącej od podnóża na szczyt hałdy. Ma ona prezentować naturalne procesy sukcesji roślinności oraz działania człowieka wspierające rekultywację.

Powstanie też zbiornik retencyjny pomiędzy Parkiem Czempiela a hałdą, poprawiający lokalną gospodarkę wodną i zwiększający bioróżnorodność. U podnóża hałdy wybudowane zostaną pawilon edukacyjny z zapleczem technicznym i toaletami, a także droga wewnętrzna i parking.

Infrastruktura dostosowana do potrzeb mieszkańców

Od strony Parku Czempiela powstaną schody terenowe oraz sieć ścieżek uwzględniająca potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Zaplanowano budowę wejścia na stożek szczytowy, montaż ławek, koszy na odpady, tablic edukacyjnych, elementów małej architektury, a także oświetlenie ścieżek i iluminację wybranych obiektów.

Realizatorem będzie Zarząd Zieleni Miejskiej w Rybniku. W oparciu o opracowaną koncepcję zagospodarowania zlecona zostanie szczegółowa dokumentacja projektowa. Następnie inwestycja będzie realizowana w formule “projektuj i buduj”.

Rybnicki samorząd z tego względu zastrzega, że przedstawione dotąd założenia i wizualizacje są koncepcją tego, jak obszar hałdy może wyglądać, a nie jak ostatecznie będzie wyglądał w rzeczywistości. Miasto chce jednak, aby hałda Rymer stała się przykładem odpowiedzialnej rewitalizacji terenów pogórniczych oraz symbolem sprawiedliwej transformacji regionu.

Ponad sto lat historii górnictwa w Niedobczycach

Niedobczycka kopalnia Rymer działała w latach 1841–1999. Jej podziemne wyrobiska w 1995 r. połączono z kopalnią Chwałowice, będącą obecnie częścią kopalni zespolonej ROW Polskiej Grupy Górniczej.

Materiał odpadowy na hałdzie Rymer był składowany niemal od początku działalności kopalni, tworząc od południowej strony trzy stożkowe nasypy. Ostatni, zachowany dotąd stożek uformowano w latach sześćdziesiątych ub. wieku. Po zakończeniu procesu wypalania hałdy rozpoczęto eksploatację wypalonego kamienia.