Spowolnienie w obszarze inwestycji dot. ochrony środowiska o blisko 17%! Oto dane GUS za 2024 rok

• Nakłady na ochronę środowiska wyniosły około 15,1 mld zł w 2024 r., w porównaniu do 18,2 mld zł w 2023 r.
• Nakłady na gospodarkę wodną spadły z 4,3 mld zł w 2023 r. do około 3,6 mld zł w 2024 r.
• W ujęciu procentowym, nakłady na ochronę środowiska stanowiły 0,42% PKB, a na gospodarkę wodną 0,1% PKB. Jest to spadek w stosunku do 2023 r., kiedy wartości te wynosiły odpowiednio 0,53% i 0,13% PKB.

Ten znaczący spadek stanowi wyraźny sygnał, że pomimo rosnącej presji klimatycznej i środowiskowej, zaangażowanie finansowe w tym obszarze uległo osłabieniu.

Najbardziej dotknięte obszary i rola inwestorów

Analiza danych GUS ujawnia, które sektory zostały najbardziej dotknięte tym spadkiem. Największe cięcia inwestycyjne odnotowano w przedsięwzięciach mających na celu podniesienie efektywności energetycznej budynków (o 1,0 mld zł), w gospodarce ściekowej i ochronie wód (o 0,9 mld zł) oraz w gospodarce odpadami (o 0,7 mld zł). Zmniejszenie nakładów może mieć długoterminowe negatywne konsekwencje dla jakości życia i stanu środowiska w Polsce.

Warto zauważyć, że mimo ogólnego spadku, struktura inwestorów pozostaje niezmieniona. To głównie przedsiębiorstwa są głównymi inwestorami w ochronę środowiska, natomiast w przypadku gospodarki wodnej wiodącą rolę odgrywają gminy. Jest to istotna informacja, ponieważ pokazuje, że polityka proekologiczna w dużej mierze zależy od kondycji finansowej i priorytetów sektora prywatnego oraz samorządów.

Tak kształtowały się nakłady na środki trwałe na ochronę środowiska w poszczególnych województwach

Największe nakłady na środki trwałe na ochronę środowiska poniesiono w województwach:

• mazowieckim (15,5 proc. ogółu nakładów na środki trwałe służące ochronie środowiska),
• wielkopolskim (13,2 proc.) oraz
• śląskim (12,3 proc.),

Najmniejsze nakłady na środki trwałe na ochronę środowiska poniesiono w województwach:

• lubuskim (1,8 proc.),
• świętokrzyskim (2,3 proc.) oraz
• zachodniopomorskim (2,6 proc.).

W gospodarce wodnej największe nakłady poniesiono w województwach:

• mazowieckim (15,5 proc. ogółu nakładów),
• dolnośląskim (14,2 proc.) oraz
• śląskim (9 proc.),

W gospodarce wodnej najmniejsze nakłady poniesiono w województwach:

• opolskim (2 proc.),
• świętokrzyskim (2,3 proc.) oraz
• warmińsko-mazurskim (2,9 proc.).

Wnioski i perspektywy na przyszłość

Spadek nakładów na ochronę środowiska w 2024 roku może być efektem wielu czynników, w tym niestabilności gospodarczej, zmniejszenia dostępu do funduszy unijnych lub zmiany priorytetów inwestycyjnych. Niezależnie od przyczyn, ta tendencja stawia pod znakiem zapytania możliwość osiągnięcia ambitnych celów klimatycznych i środowiskowych, jakie Polska przyjęła na arenie międzynarodowej.

Ograniczenie inwestycji w tak kluczowych obszarach jak gospodarka odpadami, efektywność energetyczna czy ochrona wód może prowadzić do kumulacji problemów w przyszłości. Skoro nakłady na ochronę środowiska stanowią zaledwie 0,42% PKB, a na gospodarkę wodną 0,1% PKB, jest to wyraźny sygnał, że polska gospodarka nadal nie traktuje tych kwestii priorytetowo. Wzrost inwestycji w najbliższych latach wydaje się niezbędny do odwrócenia tej niekorzystnej tendencji i zapewnienia Polsce trwałego rozwoju.