Kalisz. Apel o moratorium na mandaty za zanieczyszczanie środowiska

Od 1 stycznia 2026 r. w Wielkopolsce za palenie w piecach kaflowych i kominkach, które nie spełniają określonych norm, grożą kary od 500 zł do 5 tys. zł.

Jakie piece są zakazane w Wielkopolsce?

Wśród zakazanych do użytkowania są kotły bezklasowe na węgiel i drewno, tzw. kopciuchy, stare piece kaflowe, kozy i kominki o niskiej sprawności. Dopuszczone do użytkowania są m.in. pompy ciepła, kotły gazowe i kotły na pellet. Można też palić drewnem w piecach i kominkach, które mają określone filtry ograniczające emisje pyłu i które wyposażone są w urządzenia spełniające normy ekoprojektu.

Jak wynika z uchwały podjętej przez radnych Sejmiku Województwa Wielkopolskiego, kontrole w sprawie przestrzegania nowego prawa mają być prowadzone przez straż miejską, gminną lub upoważnionych pracowników urzędów. Kontrolerzy mają prawo wejść do kotłowni w obecności właściciela lub dorosłego domownika. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości właściciel może otrzymać pouczenie, mandat albo zostać skierowany do postępowania sądowego.

Ubóstwo energetyczne a wymiana źródła ciepła

Radny z Kalisza Artur Kijewski zaapelował do Urzędu Marszałkowskiego w Poznaniu z wnioskiem o wprowadzenie moratorium, czyli czasowego zawieszenia wykonywania obowiązku wobec osób o udokumentowanej trudnej sytuacji życiowej. Stwierdził, że wiele gmin oficjalnie przyznaje, że nie będzie karać mieszkańców, jeśli jedynym powodem braku wymiany pieca jest ubóstwo energetyczne, a rząd nie zapewnił adekwatnego wsparcia.

– Nie możemy represjonować obywateli za to, że miasto nie ma środków na wkład własny do programów dotacyjnych, ani za to, że państwo stworzyło biurokratyczny labirynt, w którym osoba starsza i samotna pozostaje bezradna – napisał radny. – Każda kontrola musi kończyć się wsparciem pracownika socjalnego i asystenta technicznego, a nie wyniszczającym budżet domowy bloczkiem mandatowym – dodał.

Według radnego w uchwale “Stop Smog” nie przewidziano do końca sytuacji, że osoby o niskich dochodach, niezaradne życiowo lub chore nie będą miały możliwości wymiany źródła ciepła. W Kaliszu jest około 2 tysięcy mieszkań, których lokatorzy z różnych przyczyn nie mogą zmienić sposobu ogrzewania. Wyliczył też, że gdyby miasto Kalisz chciało dofinansować obecny program, to wyniosłoby to od 9 do 12 milionów zł.

Stanowisko wicemarszałka: Zdrowie jest bezcenne

Z argumentami Artura Kijewskiego nie zgadza się wicemarszałek Jacek Bogusławski. W rozmowie z PAP podkreślił, że w uchwałach antysmogowych nie zapomniano o najuboższych, ponieważ jako priorytet ustanowiono działania prozdrowotne.

– Badania wskazują, że każda złotówka wydana na przeciwdziałanie zanieczyszczeniom pozwala zaoszczędzić 4 złotówki wydane na leczenie wielu chorób spowodowanych zanieczyszczonym powietrzem, od zawałów, udarów, poprzez astmy, alergie czy też nowotwory i problemy z zajściem w ciążę – wymienił Jacek Bogusławski.

Szacowany koszt utraty zdrowia w Wielkopolsce to około 100 miliardów złotych. Wicemarszałek przypomniał, że miasto Kalisz prowadzi własny system zachęt finansowych oraz bierze udział w Krajowym Programie Czyste Powietrze. Na dzień 31 grudnia ubiegłego roku w Kaliszu złożono 1590 wniosków o dofinansowanie, z czego zrealizowano 868 przedsięwzięć. Zdaniem wicemarszałka należy utrzymać jednolity sposób postępowania, aby skutecznie poprawić jakość powietrza.