UE: lepiej ze ściekami

Nowe państwa członkowskie, które zaczynały na niższym poziomie, również ulepszyły odprowadzanie i oczyszczanie ścieków pomimo niższego stopnia zgodności z wymogami. Postępy te poczyniono ze znaczącym wsparciem inwestycyjnym UE w wysokości 14,3 mld euro w latach 2007–2013.

Oczyszczanie ścieków jest jednym z podstawowych sprawdzianów dla społeczeństwa: czy sprzątamy po sobie, czy też zanieczyszczamy środowisko, od którego jesteśmy zależni? Z ulgą stwierdzam, że tendencje są pozytywne, i jestem szczęśliwy, widząc, że działania Komisji – wsparcie finansowe w połączeniu z podejmowanymi w razie konieczności zdecydowanymi działaniami prawnymi – opłaciły się obywatelom UE – mówi Komisarz ds. środowiska Janez Potočnik.

Ze sprawozdania wynika, że przeważająca większość (91 proc.) zanieczyszczeń z wielkich miast UE jest oczyszczana zgodnie z zaostrzonymi wymogami, co oznacza duży postęp w porównaniu z sytuacją w poprzednim sprawozdaniu (77 proc.).

Ponadto lepsze oczyszczanie wody i mniejsza ilość nieoczyszczonych ścieków uwalnianych do środowiska również niewątpliwie poprawiły jakość wody w kąpieliskach. Na początku lat dziewięćdziesiątych XX w. jedynie około 60 proc. kąpielisk miało wodę doskonałej jakości, natomiast dzisiaj odsetek ten wynosi 78 proc.

Na mocy przepisów UE ustanowionych w 1991 r. państwa członkowskie muszą posiadać systemy odprowadzania ścieków komunalnych i mają obowiązek zagwarantować, że woda wprowadzana do tych systemów poddawana jest właściwemu „wtórnemu” oczyszczaniu w celu usunięcia zanieczyszczeń. Ścieki wprowadzane do wrażliwych obszarów (takich jak kąpieliska lub zbiorniki wody pitnej) muszą być poddawane dodatkowemu oczyszczaniu o bardziej rygorystycznym charakterze.

Najnowsze sprawozdanie obejmuje lata 2009–2010. Najważniejsze ustalenia są następujące:

– Wskaźniki odprowadzania ścieków utrzymywały się na bardzo wysokim poziomie, a 15 państw członkowskich odprowadzało 100 proc. zanieczyszczeń. Wszystkie państwa utrzymały lub poprawiły swoje wcześniejsze wyniki, chociaż w Bułgarii, na Cyprze, w Estonii, na Łotwie i w Słowenii wskaźniki zgodności z wymogami nadal wynoszą poniżej 30 proc.

– Wskaźniki zgodności z wymogami dotyczące oczyszczania wtórnego wynoszą 82 proc, co stanowi wzrost o cztery punkty w stosunku do danych z poprzedniego sprawozdania. Pojawiły się jednak ogromne różnice między państwami UE-15, w których wskaźniki te wynosiły 90–100 proc., a państwami UE-12, gdzie średni wskaźnik zgodności z wymogami wyniósł 39 proc.

– Ogólny wskaźnik bardziej rygorystycznego oczyszczania, mającego na celu przeciwdziałanie eutrofizacji lub zmniejszenie zanieczyszczenia bakteriologicznego, które mogłyby mieć wpływ na zdrowie ludzkie, wyniósł 77 proc. Państwa członkowskie UE-12 osiągnęły średnio zaledwie 14 proc., natomiast Austria, Niemcy, Grecja i Finlandia zapewniły 100 % zgodności z wymogami.

– Odsetek terytorium UE wyznaczonego jako obszar wrażliwy zwiększył się o dwa punkty w stosunku do poprzedniego sprawozdania, osiągając niemal 75 proc. Największy wzrost nastąpił we Francji i w Grecji.

Ze sprawozdania wynika, że przeważająca większość (91 proc.) zanieczyszczeń z wielkich miast UE jest oczyszczana zgodnie z zaostrzonymi wymogami, co oznacza duży postęp w porównaniu do sytuacji w poprzednim sprawozdaniu (77 proc.). W załączniku do sprawozdania, gdzie porównano sytuację 27 stolic europejskich, pojawiło się jednak następujące zastrzeżenie: zaledwie 11 z 27 miast posiada odpowiednie systemy odprowadzania i oczyszczania, mimo że normy ustanowiono ponad 20 lat temu.