WSA w Krakowie rozpatrzy skargi na uchwałę o strefie czystego transportu

Jak poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, do sądu wpłynęło łącznie pięć skarg na uchwałę o strefie czystego transportu. Cztery z nich zostaną rozpoznane 14 stycznia. Są to skargi wojewody małopolskiego, gminy Skawina oraz dwie skargi złożone przez osoby fizyczne. Piąta skarga wpłynęła 4 stycznia, czyli po terminie złożenia pozostałych, dlatego zostanie rozpatrzona w innym terminie.

Wojewoda: wątpliwości co do równości i zakresu strefy

Skargę do WSA jako organ nadzoru skierował wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar. W lipcu, podczas konferencji prasowej, informował on, że analiza przeprowadzona przez prawników urzędu wojewódzkiego wykazała poważne wątpliwości co do zgodności uchwały z obowiązującym prawem.

Jak wyjaśniał wojewoda, największe zastrzeżenia dotyczą zasady równości wobec prawa. Chodzi m.in. o wprowadzenie opłat za wjazd do strefy dla właścicieli starszych samochodów spoza Krakowa przy jednoczesnym zwolnieniu z takich opłat posiadaczy analogicznych pojazdów zarejestrowanych w Krakowie. Dodatkowo, zdaniem prawników urzędu wojewódzkiego, w uzasadnieniu uchwały zabrakło przekonujących argumentów, dlaczego strefa obejmuje tak rozległy obszar miasta – według danych urzędu wojewódzkiego jest to około 61 proc. powierzchni Krakowa. Wskazywano również na niespójność dokumentów, do których odwoływali się urzędnicy miejscy w kontekście stanu jakości powietrza.

Obowiązująca SCT i jej założenia

Uchwała o SCT została przyjęta przez Radę Miasta Krakowa w czerwcu 2025 r. większością głosów radnych Koalicji Obywatelskiej. Strefa zaczęła obowiązywać 1 stycznia i objęła większość terytorium miasta. Bezpłatny wjazd przysługuje pojazdom spełniającym określone normy emisji spalin. W przypadku samochodów benzynowych i LPG wymagane jest co najmniej spełnienie normy Euro 4 lub rok produkcji nie wcześniejszy niż 2005. Dla pojazdów z silnikiem Diesla obowiązuje norma co najmniej Euro 6, przy czym dla aut osobowych dopuszczono także produkcję od 2014 r., a dla ciężarowych od 2012 r.

Władze Krakowa uzasadniały wprowadzenie strefy koniecznością poprawy jakości powietrza i ochrony zdrowia mieszkańców. Powoływały się również na nowelizację ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, zgodnie z którą miasta liczące ponad 100 tys. mieszkańców, w których przekroczone są normy dwutlenku azotu, mają obowiązek wprowadzenia SCT.

Poprzednia uchwała i stanowisko NSA

Nie jest to pierwszy raz, gdy krakowska strefa czystego transportu trafia na wokandę sądów administracyjnych. Uchwała przyjęta przez Radę Miasta Krakowa w 2022 r. również została zaskarżona, m.in. przez ówczesnego wojewodę Łukasza Kmitę. Wówczas WSA stwierdził jej nieważność. Od tego rozstrzygnięcia odwołała się m.in. Fundacja Frank Bold. W listopadzie 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną fundacji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez WSA.

Sąd nie wyznaczył jeszcze terminu ponownego posiedzenia w tej sprawie. Jak ocenia dyrektor Wydziału Prawnego i Nadzoru Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego Mirosław Chrapusta, możliwe jest, że WSA wstrzyma się z rozpoznaniem skargi na uchwałę z 2022 r. do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej obecnie obowiązującej uchwały z czerwca 2025 r. Podkreślił jednocześnie, że NSA nie stwierdził bezzasadności skargi wojewody na pierwszą uchwałę.

Warto przypomnieć, że uchwała z 2022 r. przewidywała inne zasady funkcjonowania SCT. Strefa miała obejmować całe miasto, a wjazd byłby zakazany dla samochodów osobowych i ciężarowych niespełniających norm co najmniej Euro 3 dla aut benzynowych i LPG oraz Euro 5 dla diesli. Przepisy te miały wejść w życie 1 lipca 2025 r.