Inwestycje związków międzygminnych pod lupą NIK

Kontrolą objęto działalność związków za ostatnie 8 lat. W tym okresie zrealizowały one 174 zadania inwestycyjne o łącznej wartości ponad 1,3 mld zł, w większości przy udziale środków z budżetu Unii Europejskiej.

W co drugim związku stwierdzono naruszenie procedur przy udzielaniu zamówień publicznych, bądź nierzetelne prowadzenie dokumentacji przetargowej.

Nierzetelne rozliczanie zadań i błędy sprawozdawcze NIK stwierdziła w 5 skontrolowanych związkach. Przykładowo z ogółem złożonych 65 wniosków o płatność 36 (55,4%) wymagało od 1 do 4 korekt.

Stwierdzono również nieprawidłowości po wykonaniu zadań inwestycyjnych. Przykładowo Związek Międzygminny ds. Ekologii w Żywcu użytkował zmodernizowaną oczyszczalnię ścieków przez 8 m-cy bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie.

W 4 z 6 związkach stwierdzono niewłaściwe ich przygotowanie organizacyjne, a w działalności jednego ujawniono praktyki sprzyjające występowaniu mechanizmu korupcjogennego, polegającego na skupieniu nadmiaru kompetencji w ręku jednego urzędnika. Łączna wartość ujawnionych przez NIK nieprawidłowości wyniosła ponad 15 mln zł.

W ocenie Najwyższej Izby Kontroli przyczyn takiego stanu należy upatrywać m.in. w nieprawidłowo funkcjonującej kontroli zarządczej, niezapewniającej przestrzegania procedur związanych z realizacją inwestycji budowlanych.

Zdaniem NIK, pomimo stwierdzonych nieprawidłowości, w większości przypadków związki osiągnęły zamierzony cel, efektem, którego było wybudowanie m.in. 4 oczyszczalni ścieków z siecią kanalizacji sanitarnych (długości 185 km), szlaku kajakowego (11,3 km), czy przebudowanie 24 km dróg gminnych.