Urządzenia hakowe i bramowe - raport "Przeglądu Komunalnego"

Firmy biorące udział w przetargu na odbiór i wywóz odpadów muszą posiadać dobrze wyposażoną, multifunkcjonalną flotę pojazdów komunalnych. Każda z nich jest zobligowana do posiadania minimum pięciu pojazdów: dwóch służących do odbierania zmieszanych odpadów komunalnych, dwóch przystosowanych do odbierania odpadów pochodzących z recyklingu i jednego bez funkcji kompaktującej. Niewątpliwie wiąże się to z wysokimi kosztami. Stąd też często spotykanym rozwiązaniem jest wykorzystywanie nadwozi kontenerowych, obsługiwanych systemem hakowym lub bramowym. Pozwala ono na zastosowanie różnego rodzaju zabudów na jednym podwoziu samochodowym.

Urządzenia hakowe

Na polskim rynku urządzenia hakowe występują najczęściej w dwóch standardach: o wysokości haka 1200 mm oraz 1570 mm. Spotyka się również hak wysuwany, o zmiennej wysokości (1200-1570 mm). Pierwsze z nich służą do obsługi kontenerów typu KP (KP 5, 7, 8 i 10 m³). Drugi rodzaj obsługuje kontenery wykonane zgodnie z normą DIN 30722 (kontenery o pojemności od 10 do 34 m³).

Pojazdy wyposażone w urządzenie hakowe znajdują szerokie zastosowanie w sektorze zarówno komunalnym, jak i branży złomowej. Ponadto wykorzystywane są w transporcie materiałów sypkich i płynnych oraz w transporcie materiałów niebezpiecznych, np. zużytych akumulatorów. Dostępne na rynku urządzenia hakowe pozwalają na obsługę kontenerów o masie do ok. 30 ton. Ważną zaletą systemu hakowego jest możliwość obsługi kontenerów z zamontowanymi na bocznej ścianie dodatkowymi urządzeniami i maszynami. Przykładem są tu kontenery na odpady komunalne, wyposażone w boczny mechanizm załadowczy, umożliwiający opróżnianie pojemników na odpady o pojemności od 110 do 1100 litrów. Oprócz kontenera na odpady komunalne, z bocznym urządzeniem załadowczym, pojazdy wyposażone w system hakowy mogą obsługiwać beczki asenizacyjne, kontenery typu KP, kontenery osiatkowane na odpady segregowane itp.

Urządzenia bramowe

Gdy zachodzi konieczność załadunku kontenera w pozycji poziomej, bez przechyłu (wypełnionego materiałami, w przypadku których istnieje ryzyko wylania się lub wysypania podczas załadunku kontenera na podwozie), stosuje się pojazdy wyposażone w urządzenia bramowe. Podobnie jak w przypadku systemu hakowego, obsługują one kontenery typu KP oraz kontenery wykonane zgodnie ze wspomnianą normą DIN 30722. Pojemność i masa całkowita wypełnionych kontenerów kształtują się w podobnych przedziałach jak w przypadku tzw. hakowców, z tą jednak różnicą, że tzw. bramowce umożliwiają załadunek kontenera bez przechylania go, a więc pozwalają na załadunek kontenerów niezabezpieczonych pokrywą, wypełnionych np. odpadami półpłynnymi lub sypkimi. System bramowy, ze względu na specyfikę budowy, nie może natomiast obsługiwać kontenerów z zamontowanymi urządzeniami na ścianie bocznej.

Z obserwacji wynika również, iż pojazdy wyposażone w urządzenia bramowe wykorzystywane są najczęściej do obsługi zabudów o pojemności do 15-20 m³ (KP-15, KP-20). Kontenery większe najczęściej obsługuje się za pomocą pojazdów wyposażonych w urządzenie hakowe.

Stabilna i wytrzymała konstrukcja

Systemy hakowe i bramowe mogą więc współpracować z różnego rodzaju zabudowami/urządzeniami, bez konieczności mocowania ich do konstrukcji ramy podwozia. Mogą to być m.in.:

• kontenery otwarte lub zamknięte (pokrywa dachowa z blachy lub plandeki),
• kontenery z bocznym mechanizmem dźwigowym – umożliwiającym obsługę pojemników o pojemności od 110 do 1100 litrów,
• kontenery dwukomorowe do zbiórki odpadów segregowanych, np. szkła, z bocznym mechanizmem dźwigowym,
• kontenery osiatkowane – do transportu odpadów segregowanych (makulatury, opakowań plastikowych itp.),
• beczki asenizacyjne – służące do wywozu nieczystości płynnych,
• posypywarki.

Rozwiązania te pozwalają odebrać i przetransportować niemalże każdy rodzaj odpadów, a wymienność zabudów umożliwia wykorzystanie podwozia pojazdu do różnych celów (np. jako śmieciarki, pojazdu asenizacyjnego czy posypywarki).

Nadwozia kontenerowe wykonywane są w różnej wersji pojemnościowej, zgodnie z obowiązującą normą DIN 30722, warunkującą ogólne wymiary kontenera oraz jego poszczególnych elementów. Do ich budowy stosowana jest blacha stalowa S235 lub mocniejsza – S355. Możliwe jest również zastosowanie stali nierdzewnej 0H18N9. Grubość zastosowanej blachy wynosi standardowo 3 mm na ścianach bocznych oraz 4-5 mm na podłodze. W przypadku kontenerów zamkniętych pokrywą dachową stosuje się blachę o grubości 2-3 mm lub plandekę, zwijaną za pomocą specjalnego kołowrotu. Podstawę kontenera stanowią stalowe płozy, wykonane z dwuteownika 180 mm.

Zastosowanie innowacyjnych technologii produkcji daje gwarancję stabilnej i wytrzymałej konstrukcji. Zgodnie z normami dyrektywy maszynowej Unii Europejskiej, systemy te charakteryzują się niezawodnością i dużym bezpieczeństwem podczas załadunku i rozładunku. Powoduje to, iż rozwiązania tego rodzaju, stosowane z wykorzystaniem pojazdów wyposażonych w urządzenia hakowe lub bramowe, są ważnym elementem w systemie zarządzania odpadami.

Część II raportu: przegląd ofert z rynku hakowców i bramowców