Wsparcie transformacji energetycznej z IZTM. W puli 32,3 mld zł. Złożono wnioski na 2,6 mld zł

Instrument Zielonej Transformacji Miast

“Jego głównym celem jest ograniczenie negatywnego oddziaływania gospodarki na środowisko przy jednoczesnym zapewnieniu konkurencji i bezpieczeństwa energetycznego i ekologicznego Polski. Budżet na tę inwestycję to prawie 9 mld euro” – powiedział wiceminister FiPR.

Przypomniał, że wsparcie transformacji energetycznej to jedno z głównych zadań IZTM – może na nie trafić 85 proc. puli środków tego narzędzia, co oznacza kwotę ok. 32,3 mld zł.

Tymczasem wartość wniosków złożonych do tej pory w tym obszarze to ok. 2,6 mld zł, z czego 162,14 mln zł (6,2 proc.) pochodzi z woj. śląskiego. Wartość już zawartych umów wynosi 312,5 mln zł, z czego 20,7 mln zł (6,6 proc.) w woj. śląskim.

Dla kogo wsparcie z IZTM?

Umowę ws. realizacji IZTM Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej i Bank Gospodarstwa Krajowego podpisały 4 kwietnia 2024 r.; dzień później ruszył nabór do programu. Ma on charakter otwarty i ciągły do momentu wyczerpania środków (do III kwartału 2026 r.).

Środki IZTM pochodzą z części pożyczkowej KPO i są udzielane w formie bardzo preferencyjnych pożyczek, z możliwością umorzenia. Mogą się o nie ubiegać się m.in. samorządy, przedsiębiorcy, spółki komunalne, wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, uczelnie czy instytucje kultury.

Na co można wydać pozyskane środki?

Inwestycje już zakontraktowane w regionie, to przede wszystkim modernizacja oświetlenia i termomodernizacja w Rybniku i Sosnowcu. Wsparcie z IZTM może też trafiać na budowę instalacji fotowoltaicznej, pojazdy zeroemisyjne, zakup parkometrów solarnych, budowę i montaż pomp ciepła oraz budowę i montaż OZE.

Środki IZTM mają trafiać na finansowanie określonych typów inwestycji wpływających na: „zazielenienie” terenów miejskich, łagodzenie zmian klimatu i adaptację do nich, efektywniejsze wykorzystywanie zasobów, zmniejszanie poziomu zanieczyszczeń, przeciwdziałanie utracie różnorodności biologicznej czy rewitalizację budynków i przestrzeni miejskich.

Z pożyczek można finansować m.in. budowę czy rewitalizację parków, przygotowanie terenów zielonych, inwestycje w samorządowe OZE, zeroemisyjny transport publiczny (np. zakup pojazdów, budowa torów tramwajowych), termomodernizację, sieci wodociągowe i kanalizacyjne.

Wsparcie dotyczy projektów realizowanych w miastach. Może też objąć inwestycje na terenach należących do miejskiego obszaru funkcjonalnego. Wnioski o udzielenie pożyczki należy składać elektronicznie do regionalnych oddziałów BGK.

Zachęta do PPP

MFiPR zwraca uwagę, że o środki na preferencyjnych warunkach, w tym z KPO, można ubiegać się z wykorzystaniem formuły partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP). “Zachęcamy do korzystania z modelu PPP, oferując doradztwo prawne i finansowe” – podkreślił Karnowski.

Jako przykład inwestycji realizowanej w formule PPP ze wsparciem środków KPO podał budowę i utrzymanie zespołu budynków wielorodzinnych w Żorach przy ul. Okrężnej. Umowę na realizację tego pilotażowego projektu zawarto we wrześniu 2024 r., inwestycja jest na etapie projektowania.

Według resortu funduszy z uwagi na skalę żorskiego przedsięwzięcia i wypracowane modelowe rozwiązania, będą mogły się na nim wzorować także inne samorządy, które zdecydują się na inwestycje w budownictwo komunalne.