Koszt wykupu nieruchomości zniszczonych powodzią ma wynieść 30 mln zł

W poniedziałek na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. Kluczowym założeniem jest możliwość sprzedaży nieruchomości, które zostały zniszczone podczas wrześniowej powodzi i przeznaczone do rozbiórki. Sprzedaż będzie mogła nastąpić po cenie rynkowej gruntu, powiększonej o wartość budynków mieszkalnych oraz lokali mieszkalnych.

Zakres wykupu i warunki finansowe

Projekt zakłada, że Wody Polskie będą mogły nabywać nieruchomości w imieniu Skarbu Państwa na obszarach “szczególnego zagrożenia powodziowego”, czyli tam, gdzie prawdopodobieństwo powodzi wynosi co najmniej 10 proc. Sprzedaż nieruchomości ma być dobrowolna, a ich cena będzie powiększona o 20 proc. od ceny rynkowej. Wykup obejmie także budynki, których odbudowa jest niecelowa ze względu na wysokie ryzyko powodziowe.

Środki na wykup nieruchomości mają pochodzić z budżetu Skarbu Państwa. Po przejęciu nieruchomości wprowadzony zostanie bezwzględny zakaz zabudowy, z wyjątkiem infrastruktury liniowej, krytycznej oraz przeciwpowodziowej.

Według danych zawartych w Ocenie Skutków Regulacji (OSR) wytypowano 78 budynków przeznaczonych do rozbiórki. Zakłada się, że wykup obejmie około 51 nieruchomości. Koszt realizacji tego programu ma przekroczyć 30,7 mln zł. Jednakże liczba decyzji rozbiórkowych może wzrosnąć, co oznacza zwiększenie liczby nieruchomości do wykupu.

Wstępne analizy wskazują, że zniszczeniu uległo około 3,3 tys. nieruchomości, a do końca roku nakaz rozbiórki może objąć nawet 75 budynków. Ostateczny koszt programu wykupów szacuje się na ponad 76,9 mln zł, a Skarb Państwa zabezpieczy dodatkowe 5 proc. tej kwoty, co daje łączny koszt 80,8 mln zł.

Nowe instrumenty finansowe – premia powodziowa

Projekt przewiduje wprowadzenie premii powodziowej dla remontów budynków wielorodzinnych uszkodzonych przez powódź. Dofinansowanie wyniesie:

• 70 proc. dla gmin i TBS-ów,
• 50 proc. dla wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych,
• 60 proc. dla budynków zabytkowych.

Pomoc ta przyjmie formę bezzwrotnej dotacji lub grantu, pokrywającej część kosztów inwestycji.

Zmiany w procedurach administracyjnych

Projekt zakłada także zwolnienie określonych inwestycji z konieczności uzyskania decyzji środowiskowej, co ma przyspieszyć proces odbudowy. Dotyczy to zniszczonych urządzeń wodnych, które będą mogły być odbudowywane w odległości równej lub większej od koryta rzeki. Te regulacje będą obowiązywać do 31 grudnia 2026 r., ale tylko na obszarach objętych stanem klęski żywiołowej. Ograniczenia te nie zwalniają z procedur związanych z ochroną obszarów Natura 2000.

Dodatkowo, zmienione zostaną terminy dotyczące decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i warunkach zabudowy dla budynków odbudowywanych na innych działkach. Skrócono czas wydania decyzji z 65 i 90 dni do 45 dni.

Projekt zakłada również wydłużenie terminów związanych z przyznawaniem pomocy. Termin składania wniosku o świadczenie interwencyjne zostanie przedłużony do końca czerwca 2025 r., a czas na oszacowanie szkód dla przedsiębiorców wyniesie 10 miesięcy zamiast dotychczasowych 5. Przedsiębiorcy będą mogli składać wnioski o pożyczki przez 18 miesięcy od dnia wystąpienia szkody, zamiast obecnych 6 miesięcy. Dodatkowo, okres rozliczenia pożyczki zostanie wydłużony z 6 do 18 miesięcy.

Wsparcie dla osuszania budynków

Projekt przewiduje także wydłużenie terminu wypłaty zasiłków na pokrycie kosztów zużycia energii elektrycznej lub paliwa niezbędnych do osuszania pomieszczeń. To rozwiązanie ma na celu wsparcie właścicieli nieruchomości, którzy zmuszeni są do przeprowadzenia kosztownych prac renowacyjnych i osuszających po powodzi.

Planowane zmiany w specustawie powodziowej mają na celu usprawnienie procesu wykupu zniszczonych nieruchomości, przyspieszenie odbudowy infrastruktury oraz zwiększenie pomocy dla osób poszkodowanych przez powódź. Dzięki nowym regulacjom właściciele nieruchomości na terenach zagrożonych powodzią będą mieli możliwość ich sprzedaży Skarbowi Państwa, a sam proces odbudowy zostanie ułatwiony poprzez skrócenie terminów administracyjnych i zapewnienie dodatkowych środków finansowych. Nowe instrumenty wsparcia, takie jak premia powodziowa i bezzwrotne dotacje, mogą znacząco przyczynić się do odbudowy dotkniętych regionów i ograniczenia skutków przyszłych powodzi.