W 2025 r. produkcja cementu wzrośnie, ale potrzebuje wsparcia państwa

We wtorek podczas spotkania prasowego, przedstawiciele Stowarzyszenia Producentów Cementu powołując się na dane GUS przekazali że produkcja cementu w 2024 r wzrosła o 6,5 proc. rok do roku do 17,69 mln ton. – To bardzo dobry wynik – podkreślił przewodniczący stowarzyszenia, Krzysztof Kieres. Dodał, że według Instytutu Prognoz i Analiz Gospodarczych produkcja cementu w 2025 r. wzrośnie o 5 proc. do 18,6 mln ton.

Powstają drogi, rośnie koniunktura

Organizacja branżowa przekazała ponadto, że w 2024 r. do użytku oddano 16,7 km dróg ekspresowych i autostrad o nawierzchni betonowej. Na koniec ubiegłego roku długość dróg betonowych wzrosła do 1194 km, co stanowi 22,9 proc. całej sieci dróg.

Stowarzyszenie zwróciło uwagę, że obecnie trwa budowa 78,5 km dróg ekspresowych i autostrad o nawierzchni betonowej. Branża liczy na wzrost produkcji i sprzedaży cementu w związku z planowanymi przez rząd inwestycjami takimi jak Centralny Port Komunikacyjny, morskie farmy wiatrowe czy planowane w elektrownie jądrowe. Jak przekonywano, polska branża cementowa jest w stanie dostarczyć wykonawcom cement i betony o obniżonym już śladzie węglowym w związku z mniejszą zawartością klinkieru.

Na konferencji poinformowano ponadto, że przedstawiciele polskiej branży cementowej skierowali list do premiera oraz ministrów klimatu i rozwoju ws. przyszłości i zagrożeń dla sektora. Wskazali, że kluczowym jest 2034 rok, kiedy to zostaną całkowicie wycofane bezpłatne uprawnienia do emisji CO2. Podkreślono też, że to data graniczna, przed którą cementownie muszą wybudować i uruchomić instalacje CCS do wychwytu dwutlenku węgla (CO2).

Branża podkreśla, że konieczne jest stworzenie ram prawnych na poziomie krajowym, a także zapewnienie infrastruktury do transportu i miejsc magazynowania CO2. Zwrócono uwagę, że dotyczy to wszystkich sektorów objętych EU ETS – w tym: cementowego, stalowego, wapienniczego, nawozowego, papierowego, szklarskiego, chemicznego czy rafinacji ropy naftowej.

Zwrócono uwagę, że wdrożenie technologii CCS wiąże się z “ogromnymi” kosztami. – Przy każdej cementowni trzeba wybudować drugi zakład, służący tylko do wychwytywania CO2, a jest to koszt jednostkowy rzędu 400-500 mln dol., co oznacza kilkanaście miliardów złotych dla całego sektora – wyliczono. Dodano, że konieczne są też stabilne ramy legislacyjne, które pozwolą na wdrożenie technologii CCS w przemyśle oraz stworzenie sieci rurociągów do transportu dwutlenku węgla wraz z miejscami jego magazynowania (onshore i offshore – np. we w współpracy z krajami bałtyckimi). Obawy branży budzi fakt, iż sam proces budowy rurociągów na potrzeby transportu CO2 szacuje się na 8-10 lat.

Kosztowna energia i wychwyt CO2

Stowarzyszanie Producentów Cementu zwraca uwagę, że technologie wychwytu dwutlenku węgla mogą spowodować wzrost zużycia energii przez branżę o 200 proc. Obecnie jest to rocznie 2 TWh energii. Jak podało SPC prognozowane przez Komisję Europejską hurtowe ceny zakupu energii dla przemysłu w latach 2030-2050 oscylują wokół 130 euro za MWh.

– Bywały przypadki, że 35 proc. kosztów produkcji cementu naszej branży stanowiła energia elektryczna – zwrócił uwagę Sławomir Kazimierczak ze Stowarzyszenia Producentów Cementu. Dodał, że to przekłada się na miliardowe wydatki. Zaapelował o rekompensaty dla branży z tytułu wysokich kosztów zakupu energii. – Obciążenia wynikające z ETS (zakupu uprawnień do emisji CO2- przyp. red.) są duże i rosną, biorąc pod uwagę, że energia, z której korzystamy jest silnie “nawęglona” – dodał.

Przedstawiciele branży przyznali, że potrzebują nowych rozwiązań dotyczących zakupu energii, które zapewniłyby konkurencyjność branży także względem importu z krajów, które nie są objęte wymogami dekarbonizacji produkcji.

– Cementownia, która zużywa stabilnie duże ilości energii z pocałowaniem ręki przyjęłaby taki projekt – zaznaczył przewodniczący SPC, pytany czy branża byłaby zainteresowana korzystaniem z technologii produkcji energii przez małe reaktory jądrowe (SMR).

Dodał, że branża czeka “na rozwój i potwierdzenie tych technologii. – Wiemy, że mają powstać pilotażowe dwa czy trzy projekty w Polsce w powiązaniu z kapitałem prywatnym i to byłoby rozwiązanie. Bylibyśmy uniezależnieni od krajowej sieci i moglibyśmy planować produkcję w oparciu o własne zasoby energetyczne – podkreślił Kieres.

Nadzieja w nowych technologiach

Obecnie branża obserwuje rozwój nowych technologii. – Uważamy, że energia atomowa po pierwsze jest czysta, po drugie biorąc pod uwagę zwielokrotnienie jej zużycia, jeśli branża cementowa zacznie wykorzystywać technologię CCS (wychwytu dwutlenku węgla), byłaby idealnym rozwiązaniem dla cementowni – ocenił szef stowarzyszenia.

Obecnie nad wdrożeniem technologii SMR w Polsce pracuje spółka Orlen Synthos Green Energy.

Krajowy przemysł energochłonny, szczególnie producenci chemiczni, producenci stali, czy też producenci cementu poszukują możliwości redukcji emisji dwutlenku węgla (CO2). W ich przypadku emisje CO2 wynikają z natury procesów produkcyjnych (tzw. emisje procesowe) i nie da się ich uniknąć. Na przykład według danych Stowarzyszenia Producentów Cementu emisja CO2 przemysłu cementowego to 3,8 proc. całkowitej emisji CO2 w Polsce, która wynosi ok. 310 mln ton rocznie. Branża twierdzi, że osiągnęła 80 proc. zastąpienia węgla paliwami alternatywnymi i zredukowała emisje CO2 o ponad 30 proc. Unijne regulacje zakładają natomiast osiągnięcie zeroemisyjności przemysłu w 2050 r.