Kryzys wodny, Stawy Przygodzickie w połowie bez ryb

W rezultacie tylko około 40 procent stawów z całego kompleksu mogło zostać wypełnionych i zarybionych karpiem.

Kompleks Stawów Przygodzickich zajmuje powierzchnię około 800 hektarów. W tym roku wodą udało się napełnić jedynie niewielką część akwenów. Jeszcze w kwietniu istniało realne zagrożenie, że wszystkie stawy pozostaną całkowicie suche, co mogłoby doprowadzić do katastrofy ekologicznej. Brak wody w tym regionie oznacza nie tylko straty dla hodowców ryb, ale także poważne zagrożenie dla przyrody.

Stawy Przygodzickie są miejscem bytowania ponad stu gatunków ptactwa, a także największego w Polsce skupiska płazów i gadów. Dalsze wysychanie terenów Doliny Baryczy mogłoby spowodować stepowienie obszarów objętych ochroną przyrodniczą, w tym aż 40 parków krajobrazowych.

Hodowla karpia pod znakiem zapytania

Nowy dzierżawca kompleksu, Sandra Wróblewska, przyznała, że dzięki opadom deszczu udało się w części napełnić stawy, co daje szansę na wyhodowanie karpia do jesieni. W górnej dolinie Baryczy znajduje się łącznie 70 stawów rybnych, w których od wieków prowadzona jest hodowla tej ryby.

Jednym z hodowców jest Marek Trzcieliński z Przygodzic. Jego zdaniem obecny kryzys wodny nie wpływa znacząco na lokalnych rybaków, ponieważ głównym problemem staje się spadek zainteresowania konsumentów karpiem. Wskazuje, że w ostatnich latach spożycie tej ryby w Polsce spadło z 24 tysięcy ton do zaledwie 17,5 tysiąca ton.

– Młode pokolenie nie sięga po karpia, wybierając inne gatunki ryb dostępne w sklepach – zauważa Trzcieliński. – Coraz rzadziej spotykam klientów poniżej 40. roku życia. Jeśli ktoś przyjeżdża, to zwykle starsza osoba, często w towarzystwie wnuków.

Znaczenie stawów dla gospodarki wodnej

Stawy Przygodzickie pełnią nie tylko funkcję hodowlaną, ale również kluczową rolę przeciwpowodziową i retencyjną. Mogą gromadzić około 10 milionów metrów sześciennych wody, a w czasie wezbrań rzek zatrzymują nawet połowę tej ilości. Zdaniem ekspertów, ich prawidłowe funkcjonowanie jest niezbędne dla ochrony okolicznych pól i łąk, obejmujących ponad 2 tysiące hektarów.

Prezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej, Robert Łuczak, podkreśla jednak, że brak wody wynika również z zaniedbań. Jak twierdzi, koryto rzeki Baryczy i jej dopływów jest od lat zarośnięte i zamulone. To ogranicza naturalny przepływ wody i uniemożliwia prawidłowe napełnianie stawów.

Nowy dzierżawca i wyzwania na przyszłość

Kompleks Stawów Przygodzickich należy do Skarbu Państwa i jest zarządzany przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Niedawno zakończono przetarg na dzierżawę tego terenu. Do postępowania zgłosił się tylko jeden podmiot z powiatu ostrzeszowskiego, który obecnie odpowiada za prowadzenie gospodarki rybackiej.

Nowy dzierżawca przejął jednak stawy w trudnym momencie. Zgodnie z przepisami poprzedni użytkownicy musieli spuścić z nich wodę, co przy obecnych warunkach hydrologicznych okazało się ogromnym wyzwaniem. Jak tłumaczy rzeczniczka Wód Polskich Karolina Gaweł, dodatkowym problemem są wysokie temperatury i intensywne parowanie, które jeszcze bardziej zmniejszają ilość wody w zbiornikach.

Perspektywy i obawy

Choć dzięki letnim opadom udało się uniknąć najgorszego scenariusza, przyszłość Stawów Przygodzickich nadal pozostaje niepewna. Ekosystem Doliny Baryczy jest wyjątkowo wrażliwy na zmiany klimatyczne, a brak inwestycji w utrzymanie koryta rzeki Baryczy tylko pogłębia kryzys. Jeśli sytuacja się nie poprawi, zagrożona będzie nie tylko hodowla karpia, ale także unikatowe bogactwo przyrodnicze tego regionu.