Biopaliwa szansą na dekarbonizację transportu ciężkiego w Polsce

Branża transportu, spedycji i logistyki (TSL) odpowiada za około 7 proc. PKB Polski, a krajowe firmy realizują jedną piątą przewozu drogowego towarów w Europie. Podczas gdy dekarbonizacja transportu indywidualnego postępuje głównie poprzez elektryfikację, w przypadku transportu ciężkiego proces ten będzie znacznie trudniejszy, droższy i bardziej rozłożony w czasie.

Eksperci Kearney podkreślają, że szybka redukcja emisji w tym sektorze jest konieczna, ale musi uwzględniać koszty transformacji, aby nie osłabić konkurencyjności polskiej gospodarki.

Biopaliwa jako realne rozwiązanie

Największe nadzieje wiązane są z biopaliwami, zwłaszcza z hydrorafinowanym olejem roślinnym (HVO), który można stosować w istniejących silnikach bez kosztownych modyfikacji. Użycie HVO pozwala zredukować emisję CO₂ nawet o 90 proc. w porównaniu z tradycyjnymi paliwami.

Dodatkową przewagą biopaliw jest neutralność technologiczna – rozwiązanie dostępne tu i teraz, które może wspierać spełnianie unijnych wymogów klimatycznych bez konieczności natychmiastowej wymiany floty.

Rozwój segmentu biopaliw tworzy potencjał dla rolnictwa i przemysłu spożywczego. Surowce do ich produkcji obejmują rośliny oleiste, zużyte oleje spożywcze, tłuszcze zwierzęce oraz odpady przemysłowe. W przypadku biopaliw zaawansowanych można wykorzystać rośliny uprawiane poza głównym cyklem wegetacji, co otwiera dla rolników nowe źródła przychodów bez radykalnej zmiany modelu gospodarowania.

Kluczową barierą rozwoju biopaliw pozostaje dostępność wsadów produkcyjnych. Obecnie większość surowców do biopaliw zaawansowanych pochodzi z Azji, jednak Polska dysponuje niewykorzystanym potencjałem – od zużytego oleju roślinnego po tłuszcze zwierzęce i odpady drzewne.

Elektryfikacja transportu ciężkiego daleko w tyle

Choć sprzedaż aut elektrycznych w segmencie osobowym rośnie, to w transporcie ciężkim elektryfikacja przebiega znacznie wolniej. W 2024 roku jedynie 1,5 proc. nowych ciężarówek w UE miało napęd elektryczny. Na przeszkodzie stoją wysokie koszty zakupu pojazdów, ograniczona sieć ładowania i problemy z masą własną samochodów elektrycznych.

Eksperci prognozują, że technologie alternatywne w ciężkim transporcie osiągną masową popularność dopiero po 2040 roku, gdy koszty posiadania będą bardziej konkurencyjne. Do tego czasu dominującym paliwem w ciężarówkach pozostanie olej napędowy, a biopaliwa mogą odegrać kluczową rolę w ograniczaniu emisji.