Biometan z rządowym wsparciem. Nowy projekt ustawy o OZE

Projekt ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw został włączony do Wykazu prac Rady Ministrów 18 listopada 2025 r. Zmiany proponowane w projekcie ustawy dotyczą m.in. obszarów: biometanu, biogazu, biomasy, energetyki wiatrowej na lądzie oraz energetyki lokalnej. Projekt zawiera przede wszystkim rozwiązania mające na celu wprowadzenie aukcyjnego systemu wsparcia dla biometanu oraz wspierające dalszy rozwój odnawialnych źródeł energii.

Celem proponowanych zmian jest zwiększenie możliwości wykorzystania OZE, przyspieszenie transformacji energetycznej z poszanowaniem środowiska naturalnego, obniżenie rachunków za energię elektryczną dla gospodarstw domowych i przemysłu oraz szeroko pojęty rozwój sektora energii – zgodny z ambicjami redukcji emisyjności gospodarki i zobowiązaniami międzynarodowymi.

Biometan, biogaz, biomasa – nowe reguły i wsparcie

Projekt ustawy zakłada m.in. wprowadzenie aukcyjnego systemu wsparcia dla biometanu w instalacjach powyżej 1 MW oraz ułatwień dla budowy gazociągów bezpośrednich służących dostarczaniu biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu.

Zmiany proponowane w projekcie ustawy w obszarze biometanu, biogazu i biomasy obejmują:

Obszar biometanu, biogazu i biomasy:

• wprowadzenie wsparcia dla biometanu w instalacjach o mocy elektrycznej zainstalowanej większej niż 1 MW;
• określenie zasad funkcjonowania gazociągu bezpośredniego biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu;
• doprecyzowania w obszarze rozliczania się wytwórcy biometanu z operatorem energii odnawialnej i operatorem sieci gazowej;
• umożliwienie lokalizowania wszystkich biogazowni rolniczych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 1 MW na podstawie uchwały rady gminy;
• liberalizację systemu aukcyjnego dla źródeł paliwowych;
• weryfikację danych wytwórców energii elektrycznej z biogazu rolniczego, ciepła z biogazu rolniczego lub biogazu rolniczego w mikroinstalacji biogazu rolniczego.

Dzięki wprowadzeniu systemu aukcyjnego dla biometanu możliwe stanie się powstawanie dużych biometanowni, które mają przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego państwa, „zazielenienia” sieci gazowych oraz realizacji unijnych celów OZE.

Energetyka wiatrowa na lądzie – szybsze procedury i większy udział społeczności

Projekt przewiduje także zmiany w obszarze energetyki wiatrowej na lądzie, nakierowane na usprawnienie procesów inwestycyjnych i wzmocnienie udziału społeczności lokalnych.

Obszar energetyki wiatrowej na lądzie:

• uregulowanie możliwości zlokalizowania elektrowni wiatrowej na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego (szczególny rodzaj miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego);
• ujednolicenie zasad konsultacji w procesie planistycznym dedykowanym inwestycjom wiatrakowym z ogólnymi zasadami konsultacyjnymi znajdującymi się w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
• rozszerzenie mechanizmu gratyfikacji społeczności lokalnych oraz jego doprecyzowanie;
• zmiany mające na celu ułatwienie procesu wydawania pozwoleń dla inwestycji w energetykę wiatrową.

Uregulowanie możliwości lokalizowania elektrowni wiatrowych na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego ma pozwolić na dynamiczne uruchomienie nowych inwestycji w energetyce wiatrowej.

Istotną kwestią jest także udział społeczny w powstających projektach inwestycyjnych w energetyce wiatrowej. Przepisy zakładają nałożenie na inwestora planującego budowę elektrowni wiatrowej obowiązku wydzielenia co najmniej 10 proc. mocy zainstalowanej projektowanego przedsięwzięcia i umożliwienie mieszkańcom udziału w wytwarzanej energii w formule prosumenta wirtualnego. Celem projektowanej ustawy jest, aby ten system realnie funkcjonował i był jak największym wsparciem dla społeczności lokalnych i obywateli, którzy zechcą skorzystać z zielonej energii i włączyć się w transformację energetyczną kraju. Dlatego też rozszerzana jest możliwość funkcjonowania w tym systemie na mieszkańców gmin pobliskich oraz same gminy pobliskie.

Energetyka lokalna i prosumenci – bardziej przejrzyste rozliczenia

W projekcie znalazły się również liczne propozycje dotyczące energetyki lokalnej i funkcjonowania prosumentów.

Obszary energetyki lokalnej:

• modyfikacja sposobu sumowania mocy mikroinstalacji i magazynu energii;
• zwiększenie spójności i transparentności prezentowania informacji na fakturach prosumenckich w zakresie naliczania i rozliczania depozytu prosumenckiego przez spółki obrotu;
• uregulowanie kwestii końcowego rozliczenia depozytu prosumenckiego po dokonaniu zmiany sprzedawcy dla punktu poboru energii objętego rozliczeniem;
• doprecyzowanie przepisów dotyczących funkcjonowania spółdzielni energetycznej.

Zwiększenie przejrzystości rozliczeń oraz doprecyzowanie zasad działania spółdzielni energetycznych ma wzmocnić lokalne inicjatywy energetyczne i zaufanie prosumentów do systemu.

Pozostałe zmiany w systemie wsparcia OZE

Projekt odnosi się także do innych obszarów związanych z odnawialnymi źródłami energii, w tym energetyki wodnej i instalacji PV.

Pozostałe obszary:

• możliwość zlokalizowania elektrowni wodnej w miejscu uprzednio istniejącej elektrowni z możliwością wejścia do systemu wsparcia;
• korekta systemu wsparcia dla instalacji zmodernizowanych;
• wprowadzenie możliwości zaliczenia energii elektrycznej wyprodukowanej w okresach cen ujemnych na potrzeby rozliczenia obowiązku sprzedaży w ramach systemu aukcyjnego OZE;
• wprowadzenie możliwości alternatywnego rozliczenia dla instalacji PV w aukcyjnym systemie wsparcia OZE.

Rozwiązania te mają zwiększyć elastyczność systemu wsparcia, dostosować go do sytuacji rynkowej (np. okresów cen ujemnych) oraz ułatwić rozwój nowoczesnych, elastycznych instalacji OZE.