Polska gotowa na wielką wodę? Wody Polskie ruszają z miliardowymi inwestycjami przeciwpowodziowymi

Ubiegły rok – jak wskazał szef Wód Polskich, Mateusz Balcerowicz – upłynął przede wszystkim pod znakiem usuwania skutków powodzi, która przeszła przez Polskę w 2024. – W ub.r. realizowaliśmy 605 zadań o wartości ponad 600 mln zł, z czego ok. 300 mln zł pochodziło z rezerwy budżetu państwa, 200 mln zł to środki z projektu Banku Światowego i Banku Rozwoju Rady Europy oraz ok. 100 mln zł to środki własne Wód Polskich – powiedział Balcerowicz.

Nowoczesne zbiorniki i kompleksowa ochrona

Wśród zakończonych już przedsięwzięć znalazły się m.in. odbudowa umocnień na całej długości rzeki Białej Lądeckiej i Białej Głuchołaskiej oraz dopływających do nich potoków. Ponadto w ramach usuwania skutków powodzi zabezpieczono zniszczony przez falę powodziową zbiornik retencyjny w Stroniu Śląskim, a także rozstrzygnięto przetarg na opracowanie dokumentacji nowego, nowoczesnego zbiornika (stary został zbudowany w 1907 r.). Prace projektowe mają potrwać ok. 24 miesięcy i kosztować będą ok. 26 mln zł. Nowy zbiornik zabezpieczający okolicę przed powodzią powinien być gotowy za 5 lat.

Ponadto trwa też projektowanie zbiornika Kamieniec Ząbkowicki, który zapewni ochronę gminom leżącym nad Nysą Kłodzką. Na realizację pierwszego etapu tej dużej inwestycji Wody Polskie przeznaczyły ponad 68 mln zł. – Zbiornik domknie Kaskadę Nysy Kłodzkiej, usprawniając pracę czterech istniejących zbiorników: Topoli, Kozielna, Otmuchowa i Nysy. Dodatkowa rezerwa zasobów wodnych pozwoli skuteczniej ograniczać ryzyko powodzi i suszy w zlewni, co przyniesie ogromne korzyści dla całego regionu – zaznaczył Balcerowicz.

Dodał, że redukcji zagrożenia w tym obszarze ma służyć realizacja kompleksowego projektu Zlewni Nysy Kłodzkiej, który zostanie zakończony w 2034 r. Będzie on składał się zarówno z systemów prognozowania wczesnego ostrzegania, budowy suchych zbiorników przeciwpowodziowych, budowy mobilnych przesłon przeciwpowodziowych czy uszczelniania budynków. Ponadto w ramach programu Wody Polskie mają wykupować grunty na terenach zalewowych na potrzeby naturalnej retencji. Szef gospodarstwa powiedział, że wariantów budowy Zlewni Nysy Kłodzkiej było kilka. – Z niektórych przedsięwzięć zrezygnowaliśmy, ponieważ wiązały się one ze zbyt dużą skalą wysiedleń – wyjaśnił.

Plany na 2026 rok i współpraca z Bankiem Światowym

W 2026 roku Wody Polskie zamierzają rozpocząć m.in. projektowanie 11 polderów przeciwpowodziowych oraz suchych zbiorników wzdłuż Wisły powyżej Krakowa. – Obecnie jesteśmy na etapie zbierania ofert oraz wyłonienia wykonawcy projektu. Dodał, że zarówno poldery, jak i zbiornik Kamieniec Ząbkowicki są przygotowywane pod kątem nowej umowy z Bankiem Światowym o wartości ok. 1,5 mld euro, która ma zostać wynegocjowana w tym roku, a jej uruchomienie powinno nastąpić w 2027 r. Taką mamy deklarację ze strony BŚ, ale oczywiście to nie są negocjacje na poziomie Wód Polskich, tylko na poziomie rządowym – zastrzegł rozmówca.

Szef Wód Polskich zapytany został, czy zrealizowanie wszystkich zapowiadanych w perspektywie 10 lat inwestycji sprawi, że Polacy poczują, że są zabezpieczeni przed powodzią. – W 100 proc. przed wielką wodą nie zabezpieczymy się nigdy, ale budując zbiorniki retencyjne, poldery, wały przeciwpowodziowe czy ograniczając zasiedlenie na terenach narażonych na powodzie i podtopienia jesteśmy w stanie zminimalizować zagrożenie i straty – odpowiedział.

Działania lokalne i europejskie

31 grudnia 2025 roku Wody Polskie podpisały umowę o dofinansowanie budowy nowych zabezpieczeń miasta Jarosław. „Inwestycja realizowana w ramach programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027 ma na celu zwiększenie ochrony terenów zurbanizowanych przed skutkami powodzi, poprawę bezpieczeństwa mieszkańców oraz zapewnienie stabilnych warunków dla rozwoju lokalnej gospodarki” – poinformowało PGW WP.

Z kolei 5 stycznia br. Wody Polskie przejęły od Województwa Wielkopolskiego 465 działek przeznaczonych pod budowę zbiornika Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie. Pozyskanie nieruchomości o łącznej powierzchni 292,7 ha i wartości ponad 17 mln zł ma zwiększyć bezpieczeństwo przeciwpowodziowe i poprawić gospodarowanie wodami w Wielkopolsce.