Spalarnie odpadów w systemie ETS? ZWRP ostrzega: zapłacą mieszkańcy

Związek Województw RP zwraca uwagę, że objęcie spalarni odpadów komunalnych systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (ETS) nie spowoduje samo w sobie ograniczenia ilości wytwarzanych odpadów ani nie stworzy alternatywnych możliwości zagospodarowania frakcji resztkowej.

Jednocześnie obowiązek zakupu uprawnień do emisji CO₂ oznaczałby dodatkowe koszty dla instalacji. Zdaniem ZWRP zostałyby one uwzględnione w cenach przyjmowania odpadów, a następnie przeniesione na gminy i mieszkańców.

– Nie kwestionujemy potrzeby prowadzenia ambitnej polityki klimatycznej. Musi ona jednak uwzględniać realne skutki społeczne i ekonomiczne podejmowanych decyzji. Objęcie spalarni odpadów systemem ETS oznacza dodatkowe koszty, które ostatecznie mogą ponieść mieszkańcy – zarówno w opłatach za odpady, jak i rachunkach za ciepło. Koszty polityki klimatycznej nie mogą być przerzucane na gospodarstwa domowe – mówi Olgierd Geblewicz, prezes Związku Województw RP.

Rewolucja w systemie EU ETS. Spalarnie odpadów mają trafić do systemu handlu emisjami. Co to oznacza dla Polski?

Wyższe opłaty za odpady i ciepło

Samorządy zwracają uwagę, że problem jest szczególnie istotny w sytuacji, gdy już obecnie rosną koszty odbioru, transportu i zagospodarowania odpadów komunalnych. Wprowadzenie dodatkowych obciążeń dla instalacji termicznego przekształcania odpadów może zwiększyć presję na podnoszenie opłat ponoszonych przez mieszkańców.

ZWRP wskazuje również na konsekwencje dla odbiorców ciepła. Spalarnie nie są bowiem wyłącznie instalacjami służącymi zagospodarowaniu odpadów. Wytwarzają także energię elektryczną i ciepło systemowe dostarczane do miejskich sieci ciepłowniczych.

Dodatkowe koszty wynikające z systemu ETS mogą więc wpłynąć również na ceny ciepła. Związek ostrzega, że ich wzrost może skłaniać część mieszkańców do rezygnacji z ciepła sieciowego, co nie zawsze będzie korzystne dla środowiska, w tym dla jakości powietrza.

Kto powinien ponosić koszty?

W przyjętym stanowisku Zarząd ZWRP zwraca również uwagę na zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producenta. W ocenie samorządów planowane rozwiązania mogą prowadzić do sytuacji, w której koszty związane z obecnością określonych materiałów w strumieniu odpadów zostaną w praktyce przeniesione na mieszkańców – w tym odbiorców ciepła produkowanego w instalacjach termicznego przekształcania odpadów.

ZWRP podkreśla jednocześnie znaczenie takich instalacji dla lokalnych systemów energetycznych. Produkowane w nich energia elektryczna i ciepło stanowią stabilne źródło energii oraz wspierają miejskie systemy ciepłownicze. W ocenie samorządów jest to również element zwiększający bezpieczeństwo energetyczne i dywersyfikację źródeł energii.

ZWRP apeluje o zmianę projektowanych przepisów

Zarząd Związku Województw RP wnosi o podjęcie w trwającym procesie legislacyjnym działań zmierzających do wykreślenia regulacji przewidujących objęcie instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych systemem ETS.

Samorządy apelują, aby przy podejmowaniu decyzji uwzględnione zostały nie tylko cele klimatyczne, lecz także społeczne i ekonomiczne skutki zmian – szczególnie ich wpływ na wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz koszty ponoszone przez gospodarstwa domowe.

Spalarnie w ETS. Dlaczego stanowisko Polski będzie ważniejsze, niż kiedykolwiek wcześniej