CBA w MKiŚ i FOŚiGW! Chodzi o dokumenty dotyczące programu „Czyste Powietrze”

Funkcjonariusze sprawdzają m.in. kwestię niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych oraz wyłudzenia środków finansowych przez nieuczciwych wykonawców.

Kontrola w MKiŚ i NFOŚiGW

„Funkcjonariusze CBA przyszli do MKiŚ i funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej i zażądali dokumentów dotyczących programu Czyste Powietrze z okresu od 1 czerwca 2021 r.” – poinformował we wtorek na platformie X rzecznik resortu klimatu Marek Pogorzelski. Przekazał, że postępowanie prowadzone jest przez Prokuraturę Europejską w sprawie niedopełnienia obowiązku przez funkcjonariuszy publicznych w związku z opracowaniem zasad funkcjonowania i wdrożenia kolejnych etapów programu „Czyste Powietrze”.

Funkcjonariusze CBA przyszli do MKiŚ i funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej i zażądali dokumentów dotyczących programu Czyste Powietrze z okresu od 1 czerwca 2021 r.

Postępowanie prowadzone jest przez Prokuraturę Europejską w sprawie niedopełnienia obowiązku przez…

— Marek Pogorzelski (@rzeczni_MKiS) April 21, 2026

Prefinansowanie źródłem problemów

„W 2022 roku przeprowadzono znaczące zmiany w programie »Czyste Powietrze« wprowadzając prefinansowanie bez niezbędnych zabezpieczeń, a w 2023 zostały zniesione limity kosztów jednostkowych dla termomodernizacji. Zmiany te stały się źródłem późniejszych problemów beneficjantów i nieuczciwych praktyk niektórych wykonawców. Doprowadziło to do toczących się w całym kraju ok. 700 postępowań prowadzonych przez prokuratury, w tym Prokuraturę Europejską, oraz Policję, z których część została wszczęta po zawiadomieniach NFOŚiGW oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej” – dodał rzecznik MKiŚ.

Przypomniał, że w związku z nieprawidłowościami obecne władze Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zdecydowały pod koniec 2024 r. o wstrzymaniu programu. Nowa odsłona programu ruszyła kilka miesięcy później z końcem marca 2025 r.

Współpraca ze służbami i Prokuraturą Europejską

Rzecznik MKiŚ podkreślił, że w nowej edycji programu wprowadzono „zasady zwiększające bezpieczeństwo beneficjentów i zabezpieczające ich przed nadużyciami”. Pogorzelski zapewnił, że zarówno ministerstwo jak i NFOŚiGW oraz wojewódzkie fundusze współpracują z prokuraturą i służbami, a wszystkie oczekiwane przez służby dokumenty zostaną przekazane.

Rzecznik prasowy ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński na platformie X napisał z kolei, że funkcjonariusze CBA zabezpieczają od wtorkowego poranka dokumentację dotyczącą programu „Czyste Powietrze” z okresu od 1 czerwca 2021 r. „Czynności prowadzone są m.in. w kilku centralnych urzędach administracji publicznej w Warszawie oraz jednostkach lokalnych. W czynnościach uczestniczą agenci CBA oraz przedstawiciele Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)” – przekazał Dobrzyński.

Z uwagi na liczne pytania dziennikarzy informuję, że na polecenie Prokuratury Europejskiej funkcjonariusze CBA zabezpieczają od rana dokumentację z okresu od 1 czerwca 2021 roku dotyczącą programu „Czyste Powietrze”. Program jest współfinansowany ze środków unijnych. Czynności… https://t.co/MnR6QR4uRh

— Jacek Dobrzyński (@JacekDobrzynski) April 21, 2026

Nadużycia na miliony złotych

W październiku 2025 r. Prokuratura Europejska przejęła śledztwo dot. nadużyć przy realizacji programu „Czyste Powietrze”. Poprzednio nadzorował je Prokuratur Okręgowy w Szczecinie. Śledztwo – jak informowano – ma charakter ogólnopolski. Prokuratorzy ustalili, że łączna wysokość wyrządzonej szkody to kilkadziesiąt milionów złotych. Do przestępstw miało dochodzić od 2022 r. do grudnia 2024 r. Jak przekazała wówczas rzeczniczka Prokuratury Okręgowej w Szczecinie, firma z woj. zachodniopomorskiego jako wykonawca, zawierała umowy z beneficjentami programu na prace termomodernizacyjne budynków mieszkalnych oraz wymianę źródeł ciepła.

– W sprawie ustalono, że zachowanie sprawcy polegało przede wszystkim na wyłudzaniu środków pieniężnych na szkodę beneficjentów programu, np. poprzez wprowadzenie w błąd co do możliwości faktycznego zrealizowania inwestycji – informowała na początku października 2025 r. prok. Julia Szozda, rzeczniczka prasowa Prokuratury Okręgowej w Szczecinie.

Ewolucja programu i fundusze unijne

Z programu „Czyste Powietrze” właściciele domów jednorodzinnych mogą otrzymać dotacje do wymiany starych pieców na bardziej ekologiczne np. pompy ciepła, a także do termomodernizacji budynku. Od kwietnia ub.r. obowiązkowym w programie jest przeprowadzenie przed inwestycją audytu energetycznego, a po niej – świadectwa charakterystyki energetycznej budynku.

Do 16 marca br. trwały konsultacje społeczne kolejnych zmian w programie „Czyste Powietrze”. Mają być one wdrażane etapami w 2026 r., a na część z nich musi się zgodzić Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) sprawujący pieczę nad Funduszem Modernizacyjnym, z którego finansowany jest program. Od września 2018 roku w programie złożono ponad 1 mln wniosków na ponad 41 mld zł dofinansowania.