Darmowa woda w restauracjach i kawiarniach? MKiŚ: będzie osobny projekt ustawy

Przepisy dotyczące nieodpłatnego podawania klientom wody z kranu m.in. w restauracjach zostaną zaproponowane w ramach osobnej ustawy – poinformował w poniedziałek rzecznik resortu klimatu Marek Pogorzelski. MKiŚ wcześniej zrezygnowało z takich zapisów w projekcie ustawy o opakowaniach.

Zmiana ścieżki legislacyjnej dla regulacji o darmowej kranówce

Propozycja wprowadzenia obowiązku podawania m.in. w restauracjach wody z kranu „nieodpłatnie lub za niewielką opłatą” znalazła się w pierwotnym projekcie ustawy dot. rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) autorstwa ministerstwa klimatu. Podczas konsultacji zapis zniknął jednak z projektu.

„Przepisy o wodzie dla klientów w restauracjach powinny być właściwie skonsultowane z tymi, których dotyczą – klientami, właścicielami lokali, producentami napojów. Dodanie ich do dużej ustawy o ROP, która dotyczy gospodarki odpadami, a nie sprzedaży wody w restauracjach, nie dało szansy na właściwe ich skonsultowanie. Dlatego pójdą one odrębną ścieżką legislacyjną” – poinformował w poniedziałek na portalu X rzecznik Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Zaznaczył, że dzięki temu wszyscy zainteresowani będą mogli się swobodnie wypowiedzieć w tej sprawie. W rozmowie z PAP Pogorzelski dodał, że przepisy mają tym samym znaleźć się w osobnym projekcie ustawy.

Stanowisko Rządowego Centrum Legislacji i zapowiedź poprawki poselskiej

W poniedziałek ministra funduszy Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz zwróciła uwagę na portalu X, że propozycja została usunięta z projektu z powodu uwagi Rządowego Centrum Legislacji, zgodnie z którą, określenie „niewielka opłata” nie pozwala na ustalenie maksymalnej kwoty. „Darmowa kranówka do dania – dobre, proludzkie rozwiązanie. Tak to działa w wielu krajach np. we Francji czy Anglii. Nie wiem co tu się zadziało, ale nie ma żadnych powodów, aby wykreślać ten zapis z ustawy. Wystarczyło usunąć »za niewielką opłatą« i zostawić samo »nieodpłatnie«” – wskazała.

Dodała, że Polska 2050 zgłosi odpowiednią poprawkę do projektu na etapie prac w Sejmie. „Zakładam, że większość posłów zagłosuje za. Bo w sumie czemu mieliby głosować przeciw. Nie ciepła, ale za to darmowa woda z kranu dla ludzi. Normalna normalność” – napisała szefowa MFiPR.

Pierwotny cel regulacji: ograniczenie odpadów opakowaniowych

Zgodnie z pierwotną wersją projektu opakowaniach i odpadach opakowaniowych, „restauracje, stołówki, bary, kawiarnie i podmioty świadczące usługi gastronomiczne powinny tam gdzie to możliwe, zapewnić swoim klientom podawanie wody z kranu nieodpłatnie lub za niewielką opłatą w naczyniach wielokrotnego użytku lub wielokrotnego napełniania”. Zgodnie z zapisem, miałoby to na celu powstawaniu odpadów opakowaniowych”.

W drugiej połowie lipca br. wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska w odpowiedzi na interpelację poselską posła Roberta Dowhana (KO) wskazała, że od zawarcia w projekcie o ROP rozwiązania dotyczącej darmowej wody w restauracjach resort klimatu odstąpił „w toku uzgodnień międzyresortowych” i w związku z tym projekt ustawy skierowany do rozpatrzenia przez Komitet do Spraw Europejskich nie zawierał już regulacji w tym zakresie.

Stan prac nad projektowaną ustawą o ROP

Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych dotyczy wprowadzenia w Polsce tzw. rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Zgodnie z nim ustanowiona ma zostać opłata opakowaniowa (różna dla poszczególnych materiałów do ich produkcji), którą w ramach odpowiedzialności finansowej producenci będą ponosili za każdy kilogram opakowania wprowadzonego do obrotu. Pierwotny projekt ustawy o ROP został opublikowanym na stronie Rządowego Centrum Legislacji w sierpniu 2025 r.