Polska i Francja: Współpraca w zakresie energetyki jądrowej

Resort energii przekazał, że polsko-francuska deklaracja zakłada m.in. działania na rzecz tworzenia korzystnych ram prawnych i finansowych dla sektora jądrowego oraz pogłębienie współpracy przemysłowej w tym obszarze. Odniesiono się w niej też do projektu drugiej elektrowni jądrowej w Polsce.

Wiceminister energii Wojciech Wrochna oraz wiceminister energii Francji Maud Brégeon podczas Dnia Przyjaźni Polsko-Francuskiej odbywającego się w Gdańsku podpisali „Wspólną Deklarację Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Francuskiej w sprawie współpracy energetycznej”. Jej cel to wzmocnienie działań obu państw na rzecz bezpieczeństwa energetycznego, zwiększenia odporności systemów oraz przyspieszenia rozwoju nowoczesnej energetyki w Europie.Ministerstwo Energii zaznaczyło, że jednym z elementów deklaracji jest zapowiedź dalszych działań na rzecz tworzenia korzystnych ram regulacyjnych i finansowych dla inwestycji w cywilną energetykę jądrową w Unii Europejskiej, w tym także dla projektów transgranicznych.

Cele polsko-francuskiej deklaracji energetycznej

Państwa opowiedziały się również m.in. za stabilną i przewidywalną polityką dostosowaną do wymogów bezpieczeństwa i harmonogramów projektów, przyspieszeniem procedur pomocy publicznej, maksymalizacją wykorzystania funduszy UE, wspieraniem długoterminowych zobowiązań umownych i zacieśnianiem współpracy w ramach europejskiego Sojuszu Jądrowego.

Jak wynika z komunikatu ME, w deklaracji Polska i Francja potwierdziły znaczenie cywilnej energetyki jądrowej jako fundamentu miksu energetycznego obu krajów.

Ponadto Polska i Francja chcą pogłębiać współpracę przemysłową w europejskim łańcuchu wartości sektora jądrowego, wzmacniając potencjał obu państw i współpracę firm uczestniczących w realizowanych projektach.

Druga elektrownia jądrowa w Polsce i technologia EPR

„Deklaracja potwierdza także gotowość do dalszych działań związanych z projektem drugiej elektrowni jądrowej w Polsce, w tym kolejnego etapu dialogu konkurencyjnego z udziałem Francji oraz przygotowania przez francuski EDF wstępnego studium wykonalności dla ewentualnej budowy bloków w technologii EPR (europejski reaktor ciśnieniowy)” – przekazał resort.

Polska i Francja chcą również dalej współpracować na rzecz nowoczesnej infrastruktury sieci elektroenergetycznej, lepszej integracji rynku energii oraz większej odporności systemów energetycznych w Europie. Obie strony wskazały też na rozwój kadr dla transformacji energetycznej – zarówno poprzez zwiększanie atrakcyjności sektora jądrowego dla specjalistów, jak i rozwój działań edukacyjnych wspierających przygotowanie przyszłych pracowników branży.

Małe reaktory modułowe SMR i niezależność od Rosji

Deklaracja obejmuje też identyfikację możliwości rozwoju małych reaktorów modułowych. Resort wskazał, że w tym kontekście w deklaracji przywołano francuski program „Innowacyjne reaktory jądrowe” oraz polską Mapę drogową dla SMR.

Polska i Francja podkreśliły ponadto, że będą intensyfikować działania na rzecz dalszego ograniczania zależności od rosyjskich surowców i technologii energetycznych, a także pogłębiać współprace operacyjne. Oba kraje zapowiedziały też „wymianę analiz, narzędzi zarządzania i zdolności reagowania”.

„Polska konsekwentnie realizuje transformację energetyczną, budując system oparty na bezpieczeństwie dostaw, stabilności i konkurencyjności kosztowej, w którym istotną rolę odgrywa energetyka jądrowa. W tym kontekście Francja – jako jeden z liderów energetyki jądrowej w Europie – pozostaje dla nas kluczowym i naturalnym partnerem. Pogłębianie współpracy pomiędzy naszymi krajami sprzyja wzmacnianiu odporności systemów energetycznych oraz rozwojowi nowoczesnych, niskoemisyjnych technologii” – podkreślił, cytowany w komunikacie, wiceminister energii i pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Wojciech Wrochna.

Stan realizacji polskiego programu jądrowego

W maju ub. r. premier Donald Tusk i prezydent Francji Emmanuel Macron podpisali porozumienie, które oprócz współpracy na rzecz rozwoju energetyki jądrowej przewiduje też m.in. wzajemne gwarancje bezpieczeństwa, pogłębienie współpracy ws. AI, surowców krytycznych i pomocy Ukrainie.

Celem „Programu polskiej energetyki jądrowej” jest budowa oraz oddanie do eksploatacji dwóch elektrowni jądrowych o łącznej mocy zainstalowanej od ok. 6 do ok. 9 GW. Najnowsza wersja programu została skierowana do konsultacji w czerwcu 2025 r.

Za budowę pierwszej elektrowni, w gminie Choczewo na Pomorzu, odpowiada spółka Polskie Elektrownie Jądrowe a wykonawcą jest konsorcjum amerykańskich firm Westinghouse i Bechtel. Pierwszy reaktor tej elektrowni ma rozpocząć pracę w 2036 r. a kolejne – w 2037 i 2038 r.

Jako potencjalne lokalizacje drugiej elektrowni wskazano Bełchatów, Kozienice, Połaniec i Konin. W 2025 r. rozpoczęto wstępny dialog z dostawcami technologii reaktora.