Gdańska wizytówka branży odpadowej, Port Czystej Energii otwarty

Port Czystej Energii to gdańska wizytówka w branży odpadowej i 10. w Polsce instalacja termicznego przekształcania odpadów komunalnych. ITPOK-i odgrywają ważną rolę w gminnym systemie gospodarowania odpadami oraz pozwalają na bezpieczne dla środowiska przekształcenie nienadających się do recyklingu odpadów w energię elektryczną i ciepło systemowe. Tego rodzaju inwestycje wymagają nie tylko długofalowego myślenia, ale przede wszystkim odwagi i konsekwencji w działaniu. Tak też spostrzegali ten projekt przybyli na uroczystość otwarcia goście.

Powiedzieli o projekcie…

– Otwarciem Portu Czystej Energii rozwiązujemy jednocześnie trzy kwestie związane z gospodarką odpadami komunalnymi: bezpiecznie je zagospodarowujemy i jednocześnie uzyskujemy energię i ciepło z odpadów. To trudy, wieloletni projekt, z którego możemy być dumni i przyniesie realne korzyści dla Gdańska – mówiła podczas uroczystości otwarcia prezydent Aleksandra Dulkiewicz.

Termiczne przekształcanie odpadów, realizowane w instalacjach termicznego przekształcania odpadów komunalnych (ITPOK), takich jak Port Czystej Energii, to realna i jedyna szansa na domknięcie systemu gospodarki odpadami w gminach. W całej Europie funkcjonuje około 500 elektrociepłowni tego typu. Port Czystej Energii jest 10. tego typu instalacją w Polsce.

– Bez wsparcia funduszy unijnych, bez zaangażowania Unii Europejskiej nie udałoby się nam przeprowadzić tak dużej inwestycji. Całkowity jej koszt to ok. 800 mln zł, z czego ponad 270 mln to wsparcie z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko – podkreślał z kolei wiceminister Funduszy i Polityki Regionalnej Jacek Karnowski.

– Bardzo ważne jest byśmy decentralizowali źródła energii. Inwestycje takie jak ta, potrzebne są w całym kraju. Mam nadzieję, że zainspiruje to inne regiony do myślenia o alternatywnych źródłach energii. Zrobię wszystko by moja administracja pomagała w tym procesie – mówiła wojewoda pomorska Beata Rutkiewicz.

– Są w Polsce odważne samorządy, które podejmują ważne decyzje. To długofalowe działanie, bo budowę spalarni odpadów komunalnych w regionie omawiałem w różnorodnych gremiach przez ostatnie kilkanaście lat. Dziś gratuluję wszystkim zaangażowanym przez lata w ten projekt – mówił marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk.

Podsumowanie gorących rozruchów w Porcie Czystej Energii

Zanim 24 marca doszło do przecięcia wstęgi, wcześniej odbył się tzw. gorący rozruch, podczas którego sprawdzano działanie instalacji i kalibrowano systemy i działające w niej urządzenia. Odbył się też próbny odbiór ciepła z GPEC oraz testy turbiny i generatora. W trakcie trwających od lipca 2024 r. testów spalono 41 000 ton nienadających się do recyklingu odpadów komunalnych, a od października do grudnia wyprodukowano aż 10 000 MWh energii elektrycznej. Ta ilość energii wystarczyłaby na pokrycie zapotrzebowania Gdańskich Autobusów i Tramwajów przez 3,5 miesiąca. Inwestor, tj. Port Czystej Energii Sp. z o.o., wydał wykonawcy tzw. świadectwo rozruchu i 5 lutego zakład przeszedł w okres eksploatacji, czyli rozpoczęła się regularna obsługa obiektu, dostawy odpadów z instalacji komunalnych oraz produkcja energii i ciepła z odpadów.

W projekt angażuje się 40 gmin

Gdańska instalacja unieszkodliwiać będzie uciążliwe odpady, będące pozostałością po procesach przetwarzania (mechaniczne sortowanie, biologiczne przetwarzanie, rozdrabnianie) w instalacjach mechaniczno-biologicznego przetwarzania (MBP). W 2006 r., gdy idea zakładu dopiero kiełkowała, składowanie odpadów komunalnych było dominującą i najtańszą metodą ich zagospodarowania. Gdańsk zaprosił do projektu sąsiednie gminy, z którymi podpisane zostały porozumienia międzygminne. Finalnie w projekt zaangażowanych jest blisko 40 gmin skupionych wokół trzech instalacji komunalnych – w Gdańsku, Tczewie i Gilwie Małej k. Kwidzyna. Do ITPOK-u trafiają odpady, z którymi instalacje MBP mają największy problem, czyli przede wszystkim te, których od 1 stycznia 2016 r. nie można składować (ponieważ ich wartość opałowa przekracza 6 MJ). W pozostałej części są to odpady, których unieszkodliwianie w inny sposób byłoby uciążliwe dla otoczenia zarówno obecnie, jak i w przyszłości (emisje gazów składowiskowych). Dlatego Gdańsk stawia na maksymalne ograniczenie składowania, a inwestycja w ITPOK jest jedynym słusznym rozwiązaniem.

Przyszłość dla zielonej energii

Port Czystej Energii to w historii regionu pomorskiego największa samorządowa inwestycja komunalna. Podstawowym zadaniem PCE jest unieszkodliwianie uciążliwych odpadów komunalnych poprzez ich termiczne przekształcanie w energię elektryczną i ciepło użytkowe. Wysokotemperaturowy proces przekształcania odpadów umożliwia także wykorzystanie zawartego w odpadach potencjału energetycznego. Port Czystej Energii rocznie przyjmować będzie ok. 160 tys. ton odpadów komunalnych o średniej wartości opałowej 11 MJ/kg. Instalacja pracuje w trybie ciągłym 24 h/dobę, min. 7800 h rocznie, uwzględniając planowane przestoje serwisowe. Umożliwi to wyprodukowanie w kogeneracji rocznie ok. 509 000 GJ energii elektrycznej oraz 114 000 MWh energii cieplnej. Wyprodukowana w PCE energia trafia odpowiednio do krajowej sieci elektroenergetycznej i sieci ciepłowniczej Gdańska i okolic, a sam ITPOK stał się drugą co do wielkości elektrociepłownią na terenie Gdańska.