Hodowla owadów nie zawsze lepsza dla klimatu niż produkcja mięsa

Z analizy przeprowadzonej przez naukowców wynika, że w niektórych systemach produkcji emisje związane z hodowlą owadów mogą zbliżać się do tych generowanych przez produkcję mięsa.

Autorzy raportu Stockholm Environment Institute przeanalizowali dostępne badania dotyczące wpływu środowiskowego hodowli owadów w Europie i Ameryce Północnej. Wskazali, że ślad węglowy tego sektora jest bardzo zróżnicowany i zależy przede wszystkim od sposobu prowadzenia hodowli.

Emisje zależne od systemu produkcji

Z raportu wynika, że emisje związane z hodowlą owadów mogą wynosić od ok. 3 do 35,5 kg CO2 na kilogram białka. Dla porównania produkcja drobiu wiąże się z emisjami na poziomie 18–36 kg CO2, a wieprzowiny 21–53 kg CO2 na kilogram białka.

Oznacza to, że w najbardziej efektywnych warunkach owady rzeczywiście mogą wypadać korzystniej niż tradycyjne mięso. Jednak w mniej efektywnych systemach ich przewaga środowiskowa znacząco maleje lub całkowicie zanika.

– Korzyści środowiskowe zależą od tego, w jaki sposób produkuje się owady i co dokładnie zastępują one w diecie – podkreślił Camilo Garzón, jeden z autorów raportu.

Energia i klimat regionu mają znaczenie

Autorzy analizy zwracają uwagę, że szczególnie wysokie emisje generuje hodowla owadów w chłodniejszych regionach świata. Wynika to z konieczności ogrzewania obiektów gospodarczych, co zwiększa zapotrzebowanie na energię.

Dodatkowym problemem jest niski udział odnawialnych źródeł energii w instalacjach tego typu w Europie i Ameryce Północnej. W efekcie potencjalne korzyści klimatyczne hodowli owadów mogą być ograniczane przez sposób zasilania obiektów produkcyjnych.

Owady częściej trafiają do pasz niż na talerze

Raport wskazuje również na istotną rozbieżność między deklarowanym celem rozwoju sektora a jego praktycznym zastosowaniem. Hodowla owadów bywa promowana jako sposób na ograniczenie produkcji mięsa, jednak obecnie znaczna część produkcji trafia nie bezpośrednio do ludzi, lecz do pasz dla zwierząt gospodarskich oraz ryb.

W takim modelu owady nie zastępują mięsa w diecie, lecz stają się elementem istniejącego systemu produkcji zwierzęcej.

– Jeśli owady są wykorzystywane głównie jako pasza dla innych zwierząt, wcale nie prowadzi to do spadku konsumpcji mięsa. Decydenci powinni więc zadać sobie pytanie, czy takie inwestycje rzeczywiście zmieniają system żywnościowy, czy wręcz go utrwalają – zauważyła Cleo Verkuijl, współautorka badania.

Ograniczona akceptacja konsumentów

Naukowcy podkreślają, że rynek konsumencki produktów z owadów pozostaje ograniczony. Mimo wieloletniego wsparcia ze strony inwestorów i instytucji publicznych produkty te nadal trafiają do stosunkowo wąskiej grupy odbiorców i nie są szeroko akceptowane jako element codziennej diety.

Niska sprzedaż przekłada się na wolniejsze tempo rozwoju sektora. Autorzy raportu wskazują, że ograniczona akceptacja społeczna może być jedną z głównych barier dla szerszego wykorzystania owadów jako alternatywnego źródła białka.

Konkurencja dla innych źródeł białka i pytania o etykę

W raporcie zwrócono także uwagę na ryzyko związane z kierowaniem inwestycji w stronę przemysłowej hodowli owadów. Zdaniem autorów może to odciągać środki finansowe i uwagę decydentów od innych technologii alternatywnego białka, takich jak białko roślinne czy mięso hodowane komórkowo.

Według naukowców to właśnie te rozwiązania mogą mieć większy potencjał skalowania i szerszego zastosowania w przyszłym systemie żywnościowym.

Autorzy raportu wskazują również na kwestie etyczne. Coraz więcej badań sugeruje, że owady mogą posiadać zdolność odczuwania bólu i reakcji stresowych. To rodzi pytania o moralną akceptowalność ich przemysłowej hodowli na dużą skalę.

Wnioski z raportu nie oznaczają, że hodowla owadów nie może mieć miejsca w przyszłym systemie żywnościowym. Pokazują jednak, że jej wpływ na środowisko nie powinien być oceniany automatycznie jako korzystny. Kluczowe znaczenie mają warunki produkcji, źródła energii, przeznaczenie owadów oraz realna zdolność do zastępowania mięsa w diecie.