Jak i gdzie szukać schronów w polskich miastach i wsiach?

Nowa technologia ma ułatwić mieszkańcom dostęp do informacji o najbliższych schronach. Jak podkreśliła rzeczniczka MSWiA, trwają analizy, czy aplikacja powinna działać w skali ogólnopolskiej, czy raczej regionalnej, np. informując mieszkańców Podkarpacia wyłącznie o obiektach w ich województwie. Gałecka przypomniała, że mapa schronów dostępna jest już na stronach PSP, ale nowy system miałby być bardziej sprawny i wygodny w obsłudze.

Przeglądy obiektów i zadania dla gmin

Równolegle prowadzone są działania inwentaryzacyjne. Państwowa Straż Pożarna i powiatowe inspektoraty nadzoru budowlanego dokonują przeglądu budynków pod kątem przydatności jako obiektów zbiorowej ochrony. W tej kategorii mieszczą się zarówno budowle ochronne – schrony i ukrycia – jak i miejsca doraźnego schronienia.

Do 12 września 2025 r. zlecono już niemal 4 tys. sprawdzeń, a połowa z nich została wykonana. PSP stwierdziła, że ponad tysiąc budowli ochronnych może pełnić funkcje zgodne z rozporządzeniem MSWiA. Co ważne, w pierwszej inwentaryzacji z lat 2022–2023 strażacy przy wsparciu samorządów zinwentaryzowali blisko 235 tys. budynków. Ponad 224 tys. z nich uznano za miejsca doraźnego schronienia, zdolne pomieścić ponad 49 mln osób. Pojemność wszystkich budowli ochronnych oszacowano natomiast na ok. 1,43 mln osób.

Samorządy odgrywają kluczową rolę w tym procesie – nie tylko wskazując potencjalne obiekty, ale też współpracując przy ich kontroli. W wielu przypadkach to właśnie lokalne władze decydują, które piwnice, hale czy garaże mogą zostać zaadaptowane na schrony. Z punktu widzenia gmin ważne jest też to, że opinie techniczne i dokumentacja z przeglądów będą jednym z kryteriów przyznawania wsparcia finansowego.

Finansowanie i nowe narzędzia dla miast

W Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC) na lata 2025–2026 przewidziano blisko 5 mld zł dla samorządów na zadania związane z ochroną ludności i obroną cywilną. Środki mają trafić m.in. na modernizację i remonty budowli ochronnych, rozwój systemów alarmowania i łączności oraz przygotowanie miejsc zbiorowej ochrony.

Nowa aplikacja ma stać się ważnym narzędziem wspierającym zarówno administrację lokalną, jak i mieszkańców. Dla samorządów będzie to dodatkowy kanał komunikacji kryzysowej, a dla obywateli – praktyczne źródło informacji o tym, gdzie szukać schronienia w razie zagrożenia.

Jak podkreśla MSWiA, odbudowa systemu ochrony ludności i obrony cywilnej jest procesem rozłożonym na lata, po okresie wieloletnich zaniedbań. Dzięki współpracy administracji rządowej, straży pożarnej i samorządów ma jednak powstać sieć obiektów realnie dostępnych i bezpiecznych – a technologia ma pomóc w zapewnieniu, by mieszkańcy wiedzieli, gdzie te miejsca się znajdują.