Miłosz Motyka: pakiet CPN ma obniżyć inflację o 1 pkt proc. miesięcznie

Minister energii Miłosz Motyka, odpowiadając w piątek na pytania posłów w Sejmie, przedstawił szacowany wpływ pakietu Ceny Paliwa Niżej na poziom inflacji w Polsce.

Niższe ceny paliw mają ograniczyć inflację

Jak poinformował, resort energii zwrócił się do niezależnych ośrodków analitycznych o ocenę skutków wprowadzonych rozwiązań. Z przedstawionych przez ministra wyliczeń wynika, że pakiet CPN ma obniżać miesięczny wskaźnik inflacji o 1 punkt procentowy. – Punkt procentowy miesięcznie mniej wzrostu inflacji to realna korzyść dla naszej gospodarki – podkreślił Motyka.

Według szefa resortu energii tegoroczne wydatki państwa związane z ograniczaniem cen paliw wyniosą niespełna 10 mld zł. Minister ocenił, że skala polskiego programu jest nieporównywalna z innymi mechanizmami osłonowymi wdrażanymi w państwach Unii Europejskiej.

Podatek od nadzwyczajnych zysków sfinansuje część programu

Jednym ze źródeł finansowania pakietu CPN ma być podatek od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Ustawę wprowadzającą nowe obciążenie podpisał 1 października prezydent Karol Nawrocki. Jednocześnie skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej, co nie wstrzymało wejścia przepisów w życie.

Wcześniejsza wersja ustawy została skierowana przez prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego w sierpniu, w trybie kontroli prewencyjnej. Minister energii skrytykował tę decyzję, wskazując na jej konsekwencje finansowe dla kierowców. – Koszt tej blokady jest wymierny. We wrześniu polscy kierowcy przez działania pana prezydenta Nawrockiego stracili 1,5 mld zł – stwierdził Motyka.

Jak działa pakiet Ceny Paliwa Niżej?

Celem programu CPN jest ograniczenie wzrostu cen benzyny i oleju napędowego, a tym samym zmniejszenie kosztów tankowania ponoszonych przez kierowców, przedsiębiorców oraz podmioty świadczące usługi transportowe. Obecnie funkcjonuje trzecia odsłona mechanizmu, uruchomiona po wejściu w życie części przepisów dotyczących opodatkowania nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Pakiet przewiduje czasowe obniżenie stawek VAT i akcyzy na paliwa płynne oraz stosowanie maksymalnych cen detalicznych benzyny i oleju napędowego.

Zgodnie z założeniami rządu mechanizm wsparcia ma obowiązywać do końca 2026 r. W przedstawianych wcześniej szacunkach koszt pakietu określano na około 5 mld zł. Najnowsza deklaracja ministra energii wskazuje jednak na wydatki sięgające w tym roku niespełna 10 mld zł.

Podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych. Stawka wyniesie 60 proc.

Przepisy przewidują wprowadzenie 60-procentowego podatku od nadwyżkowych zysków osiąganych ze sprzedaży paliw ciekłych. Nowa danina obejmie nadzwyczajne zyski uzyskane w okresie od 1 marca 2026 r. do 31 marca 2027 r. Obowiązek podatkowy dotyczy przedsiębiorstw produkujących paliwa oraz podmiotów posiadających koncesję na obrót paliwami z zagranicą. Podstawą opodatkowania będzie nadwyżka przychodów ponad poziom wynikający z historycznej marży osiąganej w 2025 r., powiększonej o 20 proc.

Ustawodawca określił również minimalną marżę referencyjną na poziomie 2 proc. W przypadku przedsiębiorstw niewytwarzających paliw wysokość podatku nie będzie mogła przekroczyć 50 proc. dochodu lub zysku netto.

Trzecia odsłona CPN. Program działa od marca

Pierwszy pakiet Ceny Paliwa Niżej został wprowadzony pod koniec marca 2026 r. jako odpowiedź na wzrost cen ropy naftowej związany z konfliktem zbrojnym USA i Izraela z Iranem. Rozwiązania obejmowały czasowe obniżenie VAT i akcyzy na benzynę oraz olej napędowy, a także wprowadzenie maksymalnych cen paliw ogłaszanych przez ministra energii. Pierwsza odsłona programu obowiązywała do końca czerwca, przy czym preferencyjne stawki akcyzy utrzymano do połowy miesiąca.

Drugi etap CPN uruchomiono w okresie wakacyjnym, od 17 do 31 sierpnia. Tym razem mechanizm nie obejmował obniżki akcyzy. Trzecia odsłona programu ponownie zakłada wykorzystanie instrumentów podatkowych i regulacyjnych w celu ograniczenia cen na stacjach paliw.

Bezpieczeństwo dostaw ropy. Ministerstwo zapowiada rozmowy z Arabią Saudyjską

Podczas wystąpienia w Sejmie minister energii odniósł się również do bezpieczeństwa dostaw surowców energetycznych do Polski. Motyka zapowiedział, że w weekend przedstawiciele resortu przeprowadzą rozmowy ze swoimi odpowiednikami w Arabii Saudyjskiej. Jak zaznaczył, kraj ten odpowiada za około 50 proc. dostaw ropy naftowej do Polski.

Głównym tematem rozmów ma być utrzymanie ciągłości dostaw w przypadku dalszej eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie lub ewentualnych zakłóceń w funkcjonowaniu portów. – Kluczowe jest to, aby w razie jakiejkolwiek eskalacji kryzysu, blokady portów, dostawy do Polski były realizowane w sposób niezachwiany, żeby tak jak dotychczas te obcięcia dostaw nie dotyczyły Polski – poinformował minister.

Stabilność dostaw ropy i poziom cen paliw mają znaczenie również dla sektora komunalnego, w szczególności dla kosztów funkcjonowania transportu publicznego, odbioru odpadów oraz utrzymania infrastruktury miejskiej. Zmiany cen oleju napędowego mogą wpływać na wydatki przedsiębiorstw komunalnych i samorządowych jednostek organizacyjnych.

Inflacja we wrześniu wyniosła 4 proc.

Zgodnie z szybkim szacunkiem Głównego Urzędu Statystycznego, opublikowanym 30 września, ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły we wrześniu 2026 r. o 4 proc. w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku. W ujęciu miesięcznym inflacja wyniosła 0,7 proc.

Według deklaracji ministra energii pakiet CPN ma ograniczać presję cenową w gospodarce. Dla samorządów oraz przedsiębiorstw komunalnych istotne pozostaje przede wszystkim to, w jakim stopniu niższe ceny paliw przełożą się na koszty bieżącej działalności, realizacji usług publicznych i planowania przyszłorocznych budżetów.