MRiRW. Nie będzie 3. naboru wniosków o wsparcie na usuwanie azbestowych dachów

Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) Adam Nowak odpowiadając na pytania posłów powiedział, że wsparcie finansowe dla przedsięwzięć w ramach inwestycji przewidzianych z KPO w programie A1.4.1 (inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu) w zakresie wymiany azbestowych pokryć dachowych na inne cieszyło się “rekordowym” zainteresowaniem, ale nie będzie kontynuowane.

– Organizowane były w tym zakresie dwa nabory wniosków, które prowadziła Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W ramach inwestycji A1.4.1 i naboru dotyczącego wymiany pokryć dachowych azbestowych limit wniosków został wyczerpany – poinformował wiceminister.

Azbest ma zniknąć w 7 lat…

Adam Nowak dodał też, że ze względu na inne wyzwania i potrzeby np. w zakresie wsparcia przetwórców, wsparcia rolnictwa w tym producentów trzody chlewnej oraz innych potrzeb, nabory nie będą ogłaszane ponownie. – Nie planujemy trzeciego naboru w tym zakresie. W ramach wniosków, które zostały złożone, w związku z wyczerpaniem limitu, też nie wszystkie wnioski będą mogły być rozpatrzone – poinformował Nowak. Wiceminister przyznał, że działanie to cieszyło się co prawda “rekordowym” zainteresowaniem, ale jego wpływ na cały łańcuch dostaw, na bezpieczeństwo żywnościowe, rolników przetwórców, dystrybutorów był “nieco mniejszy”. – Stąd podjęliśmy działanie, aby w obliczu wojny na Ukrainie, kryzysu na niektórych rynkach rolnych skoncentrować się na działaniach, które będą miały większy wpływ na wszystkich uczestników łańcucha dostaw – podkreślił minister.

Zgodnie z prawem dachy z azbestu mają zniknąć z zabudowań do 2032 r. Właściciele posesji, w tym także rolnicy, na których terenie znajduje się jeszcze azbest, do 31 stycznia 2025 r. muszą złożyć ważny wniosek do gminy lub urzędu miasta, a jeśli tego nie zrobią, mogą zostać ukarani.

…ale NIK w to wątpi

W raporcie pokontrolnym opublikowanym w październiku 2022 r. Najwyższa Izba Kontroli oceniła, że przy obecnym tempie realizacji zadań Polska nie ma możliwości dotrzymania terminu oczyszczenia kraju z azbestu ustalonego przez rząd na koniec 2032 r. Stwierdziła też, że po ponad 12 latach od uchwalenia Programu krajowego dotyczącego wycofywania azbestu usunięto zaledwie niecałe 17 proc. z ok. 8,5 mln ton zinwentaryzowanych wyrobów azbestowych. Do usunięcia pozostałych 7 mln ton azbestu, co wymaga kolejnych 49 lat, licząc od zakończenia Programu. “Głównymi przyczynami problemów są brak pieniędzy i nieskuteczne prawo” – oceniła Izba.

NIK dodała, że usuwanie wyrobów zawierających azbest w ramach Programu krajowego finansowane było głównie ze środków pochodzących z NFOŚiGW, środków UE i środków własnych jednostek samorządu terytorialnego. “W latach 2016–2021 w pięciu skontrolowanych województwach na realizację zadań związanych z usuwaniem azbestu wydatkowano łącznie 6,1 mln zł, z czego 3,2 mln zł stanowiło dofinansowanie (2,5 mln zł pochodziło ze środków NFOŚiGW i Wosik, 0,51 mln zł ze środków UE, 0,47 mln zł ze Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy oraz 28,2 tys. zł z budżetu państwa), a 2,9 mln zł środki własne jednostek samorządu terytorialnego” – wskazała NIK.