NFOŚiGW: 300 mln zł na biometan. Rynek potrzebuje przyspieszenia

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął nabór wniosków w programie „Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu”. Wnioski można składać od 18 maja do 18 sierpnia 2026 r. Budżet pierwszego naboru wynosi 300 mln zł, natomiast łączna pula całego programu sięga 800 mln zł. Środki pochodzą z Funduszu Modernizacyjnego.

Dla kogo to dofinansowanie

O dofinansowanie mogą ubiegać się przedsiębiorcy planujący budowę nowych instalacji fermentacji biomasy do produkcji biogazu, wyposażonych w moduł oczyszczania go do jakości biometanu, a także inwestycje obejmujące przyłączenie biometanowni do sieci gazowej. Wsparcie będzie udzielane w formie dotacji do 45 proc. kosztów kwalifikowanych.

Jak podkreśla NFOŚiGW, program ma służyć poprawie bezpieczeństwa energetycznego kraju poprzez rozwój krajowej produkcji gazu odnawialnego. Fundusz wskazuje również na znaczenie biometanu dla gospodarki obiegu zamkniętego, ponieważ jego wytwarzanie pozwala lepiej zagospodarować odpady organiczne i pozostałości z rolnictwa oraz przemysłu rolno-spożywczego.

– Rozwój potencjału sektora biometanu, na który przeznaczymy 800 mln zł, to nie tylko czysta energia, ale także nowe miejsca pracy i trwała wartość dla polskiej gospodarki. Poprzez udostępnienie finansowania ułatwiamy przedsiębiorcom wejście na rynek produkcji gazów odnawialnych – wskazał wiceprezes NFOŚiGW Paweł Augustyn.

Biometan w Polsce wciąż na wczesnym etapie

Uruchomienie programu następuje w momencie, gdy polski rynek biometanu nadal znajduje się na bardzo wczesnym etapie rozwoju. We wrześniu 2025 r. Polska Spółka Gazownictwa poinformowała o przyłączeniu do sieci pierwszej w kraju biometanowni – instalacji działającej przy cukrowni w Strzelinie. Sam fakt, że pierwsze takie przyłączenie nastąpiło dopiero w ubiegłym roku, pokazuje skalę opóźnienia wobec potencjału krajowego rynku.

Jednocześnie warunki do rozwoju sektora są w Polsce znaczące. Biometan może być produkowany z biomasy rolniczej, odpadów organicznych, osadów ściekowych czy pozostałości z przemysłu spożywczego. Po oczyszczeniu ma właściwości zbliżone do gazu ziemnego i może być wtłaczany do istniejących sieci gazowych, co zwiększa jego znaczenie z punktu widzenia lokalnych systemów energetycznych, przedsiębiorstw komunalnych i przemysłu.

Zgodnie z założeniami prezentowanymi przez Polską Spółkę Gazownictwa, potencjał biometanu w Polsce oceniany jest w Krajowym Planie w dziedzinie Energii i Klimatu na 3,2 mld Nm³ w 2030 r. Tymczasem krajowa produkcja dopiero się rozpędza, co oznacza, że najbliższe lata będą kluczowe dla stworzenia realnego rynku inwestycyjnego, rozwinięcia infrastruktury przyłączeniowej i przygotowania stabilnych modeli biznesowych.

Finansowanie ma odblokować inwestycje

Nowy program NFOŚiGW może stać się jednym z najważniejszych narzędzi przyspieszających rozwój sektora. W biometanie barierą jest nie tylko koszt samej instalacji, lecz także konieczność spełnienia wymogów jakościowych paliwa, budowy układów oczyszczania oraz przyłączenia do sieci gazowej. Wsparcie inwestycyjne do 45 proc. kosztów kwalifikowanych może poprawić opłacalność projektów i zwiększyć zainteresowanie przedsiębiorców.

Znaczenie programu wykracza przy tym poza sam sektor energetyczny. Rozwój biometanowni może wspierać gospodarowanie bioodpadami, stabilizować przychody części gospodarstw rolnych i zakładów przetwórczych, a także tworzyć lokalne łańcuchy wartości. To szczególnie istotne w regionach o silnym zapleczu rolniczym i przetwórczym, gdzie dostępność substratu jest relatywnie duża. Taki kierunek rozwoju podkreślają również resort rolnictwa oraz instytucje zaangażowane w rozwój projektów biogazowych i biometanowych.

Kolejne programy z Funduszu Modernizacyjnego

Nabór dotyczący biometanu nie jest jedynym instrumentem finansowym planowanym dla sektora gazów odnawialnych. NFOŚiGW zapowiada również program „Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym z odpadów komunalnych”, którego budżet ma wynieść 1 mld zł. Nabór w tym programie planowany jest na III lub IV kwartał 2026 r.

Program ma wspierać budowę nowych instalacji oraz rozbudowę lub modernizację istniejących źródeł wykorzystujących biogaz do produkcji energii elektrycznej i ciepła w warunkach wysokosprawnej kogeneracji. NFOŚiGW zakłada, że efektem wdrażania programu będzie produkcja co najmniej 40 mln m³ biogazu rocznie ze wszystkich dofinansowanych inwestycji.

Z perspektywy rynku oznacza to tworzenie dwóch równoległych ścieżek wsparcia: jednej dla biometanu wtłaczanego do sieci gazowej i drugiej dla biogazu wykorzystywanego lokalnie w kogeneracji. Oba kierunki mogą być ważne dla samorządów, przedsiębiorstw komunalnych, oczyszczalni ścieków, zakładów zagospodarowania odpadów oraz sektora rolno-spożywczego.

Rynek potrzebuje przyspieszenia

Polska posiada zaplecze surowcowe, rosnące zapotrzebowanie na źródła energii zwiększające bezpieczeństwo dostaw oraz pierwsze instrumenty finansowe pozwalające przejść od zapowiedzi do inwestycji. Dotychczasowy rozwój biometanu był jednak wyraźnie wolniejszy niż wskazywałby krajowy potencjał. Dlatego uruchomiony właśnie nabór będzie testem nie tylko zainteresowania przedsiębiorców, ale także gotowości rynku do szybkiego wejścia w fazę realizacji projektów.

Jeśli dostępne środki przełożą się na większą liczbę konkretnych inwestycji, biometan może w kolejnych latach zacząć odgrywać zauważalną rolę w krajowej transformacji energetycznej, zagospodarowaniu bioodpadów i wzmacnianiu lokalnej odporności energetycznej. W przeciwnym razie Polska nadal będzie nadrabiać dystans do państw, które sektor gazów odnawialnych rozwijają znacznie szybciej.