NFOŚiGW ma wesprzeć Ukrainę w budowie systemu finansowania ochrony środowiska

Podczas Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy (URC) w Gdańsku, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) podpisał list intencyjny z Ministerstwem Gospodarki, Środowiska i Rolnictwa Ukrainy. Porozumienie zakłada wsparcie Ukrainy w budowie nowoczesnego systemu finansowania ochrony środowiska oraz transformacji energetycznej, opartego na polskich rozwiązaniach prawno-instytucjonalnych i unijnej zasadzie „zanieczyszczający płaci”. Transfer wiedzy ma kluczowe znaczenie dla procesu akcesyjnego Ukrainy do Unii Europejskiej oraz odblokowania międzynarodowych funduszy pomocowych.

Dokument podczas Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy (URC) podpisali prezes NFOŚiGW Dorota Zawadzka-Stępniak oraz minister gospodarki, środowiska i rolnictwa Ukrainy Ołeksij Sobolew.

Założenia polsko-ukraińskiego listu intencyjnego

Fundusz wyjaśnił, że list intencyjny dotyczy współpracy i wymiany doświadczeń w zakresie finansowania ochrony środowiska oraz transformacji energetycznej. Porozumienie zakłada wsparcie naszego wschodniego sąsiada w budowie nowoczesnego systemu finansowania ochrony środowiska, opartego m.in. na polskich doświadczeniach i zasadzie „zanieczyszczający płaci”.

„Współpraca obejmie transfer wiedzy dotyczącej tworzenia i functioning instytucji finansujących ochronę środowiska oraz wykorzystania środków krajowych, unijnych i międzynarodowych na potrzeby zielonej odbudowy Ukrainy” – poinformował NFOŚiGW.

Szefowa Funduszu Dorota Zawadzka-Stępniak podkreśliła, że model NFOŚiGW dot. finansowania ochrony środowiska w Polsce „jest stosunkowo prosty, a zarazem bardzo silny i efektywny – integruje różnorodne strumienie finansowania: środki krajowe, fundusze europejskie oraz instrumenty finansowe, przekształcając je w programy skierowane do szerokiego grona odbiorców, w tym do samorządów, przedsiębiorców i gospodarstw domowych”. „Dzięki temu wspieramy realne inwestycje, przynoszące wymierne korzyści mieszkańcom i całej gospodarce” – dodała.

Budowa niezależnej instytucji finansującej w Ukrainie

Jak wyjaśniono, współpraca ze stroną ukraińską obejmie analizę polskich rozwiązań prawnych, finansowych, instytucjonalnych i operacyjnych służących finansowaniu przedsięwzięć środowiskowych. Podkreślono, że szczególna uwaga zostanie poświęcona możliwości utworzenia lub wzmocnienia w Ukrainie niezależnej instytucji odpowiedzialnej za gromadzenie i dystrybucję środków pochodzących z opłat i kar środowiskowych, a także ich łączenie z finansowaniem zewnętrznym, w tym funduszami UE, programami odbudowy oraz instrumentami międzynarodowych instytucji finansowych.

„Dokument ma charakter deklaracji współpracy i nie rodzi zobowiązań finansowych dla żadnej ze stron. Jego celem jest stworzenie podstaw do dalszej współpracy eksperckiej, transferu wiedzy oraz wymiany doświadczeń pomiędzy instytucjami obu państw” – podsumowano w informacji NFOŚiGW.

Znaczenie reform środowiskowych dla akcesji do UE

Ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podczas swojego wystąpienia na URC w Gdańsku podkreśliła, że reformy środowiskowe będą kluczowe nie tylko dla procesu akcesyjnego Ukrainy do Unii Europejskiej, ale także dla odblokowania funduszy i inwestycji unijnych. – Ukraina poważnie traktuje ochronę środowiska i dobrostan swoich obywateli. Normy środowiskowe, czyste powietrze, bezpieczna woda pitna czy efektywne gospodarowanie odpadami są równie ważne, jak odbudowa innych sektorów gospodarki – powiedziała szefowa MKiŚ.

Wskazała, że jednym z fundamentów skutecznej polityki środowiskowej jest silna administracja publiczna. Zwróciła uwagę, że w Polsce w ramach procesu akcesyjnego wzmocniono instytucje, takiej ka m.in. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska i Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Przypomniała, że przystąpienie Polski do Unii Europejskiej wymagało wdrożenia ujednoliconych norm środowiskowych.

Standardy ekologiczne jako źródło przewagi konkurencyjnej

– Nie mam wątpliwości, że skuteczne wdrażanie przepisów UE zbuduje solidne podstawy dla bardziej ekologicznej odbudowy Ukrainy. Wysokie standardy środowiskowe nie są już jedynie wymogiem regulacyjnym. Coraz częściej stanowią źródło przewagi konkurencyjnej. Kraje, które potrafią przekształcić wyzwania związane z klimatem i środowiskiem w impuls do innowacji, budują nowoczesne, odporne i zorientowane na przyszłość gospodarki – mówiła Hennig-Kloska. Ministra oceniła też, że zielone technologie i innowacje środowiskowe stają się obecnie jednym z kluczowych czynników napędzających rozwój gospodarczy.

Hennig-Kloska przekazała też, że Polska jest „gotowa i chętna do dzielenia się swoją wiedzą instytucjonalną i doświadczeniem z naszymi ukraińskimi przyjaciółmi”. Dodała, że Polska i Ukraina współpracują. aby odbudowa drugiego z tych państw była również transformacją w kierunku bardziej zielonej, silnej i odpornej przyszłości dla Ukrainy i Europy.