Jubileusz dwudziestolecia to okazja do podsumowania dotychczasowych działań, osiągnięć oraz wyzwań, z jakimi mierzą się mazurskie samorządy.

Współpraca dwunastu samorządów

MZMGO został utworzony w 2004 r. przez dwanaście mazurskich gmin: gminę Banie Mazurskie, gminę Budry, gminę Giżycko, miasto Giżycko, gminę Kruklanki, gminę Miłki, gminę Orzysz, gminę Pozezdrze, miasto i gminę Ryn, gminę Srokowo, miasto i gminę Węgorzewo oraz gminę Wydminy. Obszar ten zamieszkuje blisko 90 tysięcy mieszkańców, dla których Związek zapewnia odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Podstawą funkcjonowania Związku jest statut regulujący sposób jego pracy. Każda z gmin członkowskich deleguje do Zgromadzenia Związku dwóch przedstawicieli, a decyzje podejmowane są zwyczajną większością głosów, niezależnie od wielkości gminy. Związek reprezentuje pięcioosobowy Zarząd, na czele którego stoi przewodniczący Zarządu, Wojciech Ogłuszka.

Infrastruktura i zmiany systemowe

W 2009 roku, w celu realizacji zadań związanych z przetwarzaniem odpadów komunalnych, zrzeszone gminy powołały spółkę Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych Spytkowo Sp. z o.o. Kluczowym momentem w historii MZMGO była zmiana statutu w 2012 roku, kiedy to samorządy przekazały Związkowi obowiązki wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Od tego czasu głównym zadaniem Związku stało się wdrożenie i prowadzenie jednolitego systemu gospodarowania odpadami. W ramach systemu właściciele nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych zostali wyposażeni w worki oraz pojemniki do selektywnej zbiórki odpadów. Odbiór i transport odpadów realizowany jest przez firmę zewnętrzną, wybieraną w drodze przetargu nieograniczonego. Priorytetem MZMGO jest selektywna zbiórka odpadów komunalnych, która w obecnym modelu funkcjonuje od 2018 roku. Szczególną uwagę Związek poświęcił wykorzystaniu potencjału odpadów organicznych. Spółka w Spytkowie uzyskała certyfikat dopuszczający do obrotu nawóz organiczny wytwarzany z selektywnie zebranych odpadów zielonych i kuchennych. Działaniom inwestycyjnym towarzyszy intensywna edukacja ekologiczna mieszkańców, ze szczególnym naciskiem na prawidłową segregację bioodpadów. Równolegle Zarząd Związku, biorąc pod uwagę wysokie koszty odbioru i transportu odpadów, podjął decyzję o rozbudowie sieci PSZOK-ów na terenie gmin MZMGO. Związek pozyskał łącznie na ten cel ponad 15 milionów złotych ze środków Programu Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Istotnym krokiem było również doposażenie systemu w infrastrukturę – zakupiono ok. 40 tysięcy nowych pojemników na odpady, w które wyposażono wszystkie nieruchomości objęte systemem.

Wymierne efekty i wyróżnienia

Efektem konsekwentnie realizowanych działań jest osiągnięcie poziomu recyklingu wynoszącego 45,66% w 2024 roku. To wynik potwierdzający skuteczność przyjętej strategii oraz zaangażowanie zarówno samorządów, jak i mieszkańców regionu. Dwie dekady działalności MZMGO to także czas refleksji nad stabilnością i odpornością systemu gospodarowania odpadami, który musi funkcjonować mimo zmieniających się przepisów prawa i rosnących wymagań wobec gmin oraz instalacji komunalnych. Odpady powstają niezależnie od okoliczności i zawsze muszą być właściwie zagospodarowane – w sposób bezpieczny dla środowiska oraz mieszkańców. Uhonorowaniem wieloletnich działań Mazurskiego Związku Międzygminnego – Gospodarka Odpadami było przyznanie Pucharu Recyklingu Ministerstwa Klimatu i Środowiska. To prestiżowe wyróżnienie dowodzi, że wspólna, międzygminna współpraca przynosi realne efekty i jest dobrym wsparciem ochrony unikalnego obszaru Wielkich Jezior Mazurskich.