Mapa społeczna płynie w ściekach

Na co chorujemy? Jakie mamy nawyki? Czy zbliża się epidemia? Czy zagraża nam antybiotykooporność? Gdzie i jakich narkotyków używa się najczęściej? Odpowiedzi na te pytania coraz częściej szukamy w ściekach komunalnych, które są odzwierciedleniem życia współczesnych społeczeństw. 

Z pozoru to jedynie mieszanina wody i odchodów, jednak w rzeczywistości stanowią złożoną matrycę, w której znajdują się liczne substancje świadczące o codziennych nawykach, zdrowiu, diecie, a nawet poziomie stresu mieszkańców. Obok typowych składników, takich jak 3P (kał, mocz, papier toaletowy), znajdują się w nich substancje, które nigdy nie powinny się znaleźć w sedesie, czyli resztki jedzenia i odpady stałe. W ściekach znajdziemy także detergenty, kosmetyki, leki, mikroplastik, metale ciężkie, biocydy, mikrozanieczyszczenia chemiczne i biologiczne. Część z tych związków trafia do kanalizacji w sposób pośredni, np. poprzez ścieki przemysłowe czy spływ miejski. 

W ściekach wykrywa się także ślady substancji. Ich obecność i stężenie pozwalają oszacować poziom konsumpcji w danej populacji. Oprócz tego można wykryć ślady leków, głównie przeciwbólowych, antybiotyków, hormonalnych środków antykoncepcyjnych, a także substancji pochodzących z metabolizmu organizmu człowieka, takich jak kortyzol (hormon stresu), witaminy czy biomarkery chorób przewlekłych. Niemal zaw...