Reklama

ad1a KGO kompleksowa 2026 [17.06.-02.09.26]

Rak czerwony na eksport. Portugalia walczy z inwazyjnym gatunkiem

Wikimedia Commons

pap/jw

03.04.2026, o godz. 8:22

czas czytania: około 2 minut

W Portugalii trwa intensywna walka z inwazyjnym gatunkiem skorupiaka – Procambarus clarkii, znanym jako rak czerwony, błotny lub luizjański. Ten pochodzący z Ameryki Północnej gatunek od lat destabilizuje lokalne ekosystemy wodne. Teraz jednak naukowcy i samorządowcy postanowili wykorzystać problem… jako zasób.

Dalsza część tekstu znajduje się pod reklamą

Reklama

Projekt INVACrustacea, realizowany przez Wyższą Szkołę Rolniczą w Santarém we współpracy z lokalnymi władzami, zakłada aktywne ograniczanie populacji raka poprzez jego odłów i wprowadzenie na rynek – zarówno krajowy, jak i zagraniczny.

Inwazyjny gatunek, który wymknął się spod kontroli

Wśród priorytetów portugalskich biologów, wspieranych przez władze gminy Santarem, jest „wykorzenienie” z rzek tego kraju raków czerwonych. Naukowcy twierdzą, że inwazyjny gatunek zaburzył funkcjonowanie ekosystemów w licznych ciekach środkowej i północnej Portugalii.

W trakcie dotychczasowych badań nad populacją raka czerwonego, zwanego też rakiem luizjańskim, ustalono, że gatunek ten trafił do Portugalii przez Hiszpanię z Ameryki Północnej.

Biolodzy z Santarem sprecyzowali, że rak ten pojawił się na Półwyspie Iberyjskim przed około 400 laty. Pierwotnie zamieszkiwał hodowle w Hiszpanii, lecz z roku na rok poszczególnym osobnikom udawało się przedostawać do rozmaitych cieków wnikając na terytorium Portugalii.

Plan działania – odłów i zagospodarowanie

Plan realizowany przez władze dystryktu Santarem oraz gminę o tej samej nazwie zakłada, że w pierwszej kolejności prowadzona będzie kontrola populacji raków czerwonych w rzece Alviela. Poławiane tam raki błotne będą trafiały na eksport, będą też wyławiane z przeznaczeniem dla krajowego rynku gastronomicznego.

Dotychczas przy projekcie INVACrustacea portugalscy samorządowcy we współpracy z lokalnymi przedsiębiorcami zawarli już porozumienia handlowe na sprzedaż raków czerwonych na rynki w Hiszpanii, USA, a także w Chinach.

Współpracujące z autorami projektu władze państwowego Instytutu Ochrony Przyrody i Lasów (ICNF) zapowiedziały, że w razie sukcesu projekt INVACrustacea będzie realizowany na terenie innych gmin Portugalii, gdzie raki błotne również zaburzyły równowagę ekosystemu.

W Portugalii raki czerwone przystosowały się do życia w rozmaitych siedliskach. Można je spotkać w rzekach, małych stawach, a także na terenach bagiennych.

Raki błotne są ciemnoczerwone, mają chropowaty pancerz i wydłużone szczypce.