Raportowanie działań w zakresie tekstyliów – nowe wyjaśnienia z MKiŚ

W specjalnym piśmie skierowanym do wójtów, burmistrzów i prezydentów miast wiceminister Anita Sowińska poinformowała o publikacji zaktualizowanych wytycznych i odpowiedzi na pytania najczęściej kierowane do resortu.

Co nowego w interpretacjach MKiŚ

Resort wyjaśnia, że udostępnione materiały mają pomóc gminom w prawidłowym wypełnianiu obowiązków dotyczących selektywnej zbiórki odpadów tekstylnych oraz w raportowaniu działań edukacyjnych, prewencyjnych i naprawczych. Celem jest ujednolicenie praktyki sprawozdawczej w obszarze gospodarki tekstyliami i lepsze zrozumienie przepisów wynikających z ustawy o odpadach, Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2019/1004 oraz rozporządzenia MKiŚ z 3 sierpnia 2021 r.

Kluczowe jest rozróżnienie między odzieżą, która nie stała się odpadem dzięki działaniom prewencyjnym, a tą, która posiada już status odpadu i może zostać przetworzona lub przygotowana do ponownego użycia.

Resort podkreśla, że odzież uratowana przed staniem się odpadem (np. poprzez kampanie edukacyjne, akcje wymiany, przedłużanie życia ubrań) nie jest uwzględniana w obliczaniu poziomów recyklingu. Natomiast produkty lub ich części przyjęte do punktów napraw i ponownego użycia należy raportować w Dziale V, tabeli F sprawozdania gminnego – jako informację o produktach niebędących odpadami, przyjętych do punktu napraw lub ponownego użycia. Jeśli w działaniach gminnych wykorzystuje się tekstylia posiadające status odpadów, które w wyniku naprawy lub przetwarzania odzyskują wartość użytkową, ich masa może być zaliczona do poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

Trudna sytuacja rynkowa tekstyliów

Wiceminister Sowińska zwraca uwagę, że obecne problemy z zagospodarowaniem odpadów tekstylnych to efekt splotu czynników gospodarczych i globalnych. Na rynku obserwuje się bowiem ograniczenie eksportu używanej odzieży do krajów afrykańskich, spadek wartości rynkowej ubrań z drugiego obiegu, nadpodaż tanich ubrań importowanych z Azji oraz rosnące koszty pracy, energii i transportu.

W rezultacie europejski sektor przetwarzania i ponownego użycia tekstyliów znalazł się w poważnym kryzysie, który wpływa również na polskie samorządy i podmioty zajmujące się zbiórką ubrań.

29. Kongres Ochrony Środowiska ENVICON

odbędzie się w dniach 02-03 grudnia 2025 r.

w Hotelu VIENNA HOUSE BY WYNDHAM Andel’s Łódź

Sprawdź szczegóły na: envicon.abrys.pl

ROP dla tekstyliów częściowo rozwiąże problem

Resort wskazuje, że realnym wsparciem w rozwiązywaniu problemów rynku tekstyliów będzie wdrożenie krajowego systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) dla wyrobów włókienniczych i obuwniczych.

We wrześniu 2025 r. została przyjęta Dyrektywa (UE) 2025/1892, zmieniająca dyrektywę ramową o odpadach (2008/98/WE). Zgodnie z nią, państwa członkowskie będą zobowiązane do wprowadzenia systemu ROP dla tekstyliów najpóźniej do 17 czerwca 2027 r.

Ministerstwo prowadzi już działania przygotowawcze mające na celu terminowe wdrożenie nowych przepisów w Polsce. System ten ma w przyszłości zapewnić lepsze finansowanie zbiórki, selekcji i przetwarzania odpadów tekstylnych, a także przesunąć część kosztów z samorządów na producentów odzieży i obuwia.

Nowe cele w zakresie ograniczania marnowania żywności

Nowelizacja unijnej dyrektywy wprowadza również rozszerzone wymagania dotyczące redukcji odpadów żywnościowych w całym łańcuchu – od produkcji i przetwórstwa po handel i gospodarstwa domowe. Dyrektywa akcentuje potrzebę kompleksowego podejścia do zapobiegania marnotrawstwu, integrując kwestie żywności i tekstyliów w ramach jednej strategii gospodarki o obiegu zamkniętym.

Rekomendacje MKiŚ dla samorządów

Ministerstwo rekomenduje gminom:

• zapoznanie się z pełnym tekstem Dyrektywy (UE) 2025/1892, dostępnym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
• korzystanie z aktualnych materiałów i wyjaśnień na stronie www.gov.pl/klimat/tekstylia,
• weryfikację sposobu raportowania działań prewencyjnych, edukacyjnych i naprawczych w sprawozdaniach rocznych.

Pismo wiceminister Sowińskiej porządkuje zasady sprawozdawczości w obszarze tekstyliów i zapowiada ważne zmiany legislacyjne wynikające z unijnej dyrektywy. Dla gmin oznacza to konieczność doprecyzowania sposobu raportowania działań oraz przygotowanie się do funkcjonowania w nowym systemie ROP dla tekstyliów – który, podobnie jak w innych branżach, ma przenieść część odpowiedzialności finansowej z samorządów na producentów.

Wytyczne zostały udostępnione na stronie www.gov.pl/klimat/tekstylia.